سهم فولاد ترکیه در بازار اوکراین رکورد زد؛ زنگ خطر برای تولیدکنندگان داخلی
بر اساس دادههای گمرکی اوکراین، سهم فولاد ترکیه از واردات این کشور به بالاترین سطح خود رسیده و این موضوع به یک هشدار جدی برای تولیدکنندگان داخلی اوکراین تبدیل شده است. آمارهای منتشرشده توسط خدمات گمرکی دولتی اوکراین و تحلیل مرکز GMK نشان میدهد که واردات فولاد نوردی از ترکیه در بازه ژانویه تا نوامبر 2025 با رشد چشمگیر 30.4 درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته به 746.77 هزار تن رسیده است.
این رشد قابل توجه باعث شده که سهم ترکیه از کل واردات فولاد اوکراین به 59.4 درصد افزایش یابد، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال 2024 حدود 53.2 درصد بود. این روند نشان میدهد که ترکیه با فاصلهای مطمئن به تأمینکننده اصلی فولاد در بازار اوکراین تبدیل شده است. چنین تغییری در سهم بازار، از نظر تحلیلگران و فعالان حوزه فولاد، از جمله کارشناسان مجموعه فولاد شاهان، نشانهای روشن از تغییرات ساختاری در بازارهای بینالمللی فولاد است که میتواند روند قیمتگذاری و رقابت در سایر بازارهای منطقهای را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
رشد همزمان واردات محصولات تخت و طویل
بر اساس همین گزارش، واردات محصولات تخت فولادی با منشأ ترکیه در 11 ماهه نخست سال جاری با رشد 28.9 درصدی به 603.41 هزار تن رسیده است. در همین بازه، واردات محصولات طویل فولادی نیز با افزایش 36.8 درصدی نسبت به سال گذشته به 143.37 هزار تن بالغ شد.
این آمار نشان میدهد که بازار اوکراین در هر دو بخش محصولات تخت و طویل بیش از گذشته به فولاد وارداتی وابسته شده است. سهم محصولات تخت و طویل ترکیه بهترتیب 59.4 درصد و 59.3 درصد از کل واردات این دو گروه کالایی را تشکیل میدهد، در حالی که این ارقام در سال گذشته به ترتیب 52.2 درصد و 57.6 درصد بودهاند. چنین رشدی، هشدار واضحی برای تولیدکنندگان داخلی است و نشان میدهد که رقابت در بازار داخلی بهشدت تحت تأثیر واردات قرار گرفته است.
کدام محصولات بیشترین سهم را داشتند؟
در میان اقلام وارداتی، محصولات تخت پوششدار با حجم 270.58 هزار تن و رشد 56.2 درصدی بیشترین سهم را داشتهاند. پس از آن، ورقهای گرم نورد شده با حجم 249.88 هزار تن و رشد 9.4 درصدی قرار دارند. همچنین واردات نبشی به 75.34 هزار تن (رشد 32 درصدی) و محصولات تخت نورد سرد به 70.36 هزار تن (افزایش 36.3 درصدی) رسیده است.
این دادهها نشان میدهد که طیف وسیعی از محصولات فولادی وارداتی، از محصولات تخت پوششدار گرفته تا مقاطع طویل و محصولات نورد سرد، جایگاه پررنگی در بازار اوکراین پیدا کردهاند. چنین روندی، از نگاه تحلیلگران فولاد شاهان، نمونهای از تأثیر مستقیم واردات بر تعادل بازار و فشار بر تولیدکنندگان داخلی است.
تغییر ترکیب واردات در نوامبر
اگرچه در ماه نوامبر حجم کل صادرات فولاد ترکیه به اوکراین با کاهش 8.6 درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل به 52.84 هزار تن رسید، اما ترکیب واردات تغییر قابل توجهی داشت. واردات محصولات تخت فولادی در این ماه با رشد 23.6 درصدی به 48.68 هزار تن رسید، در حالی که واردات محصولات طویل با افت شدید 77.4 درصدی به تنها 4.17 هزار تن کاهش یافت. این تغییر ترکیب نشان میدهد که فشار اصلی همچنان بر تولیدکنندگان داخلی و محصولات طویل متمرکز است.
هشدار تولیدکنندگان و ضرورت حمایت دولتی
الکساندر کالنکوف، رئیس اتحادیه Ukrmetprom، پیشتر نسبت به افزایش شدید واردات فولاد، بهویژه از ترکیه و چین، هشدار داده و آن را تهدیدی مستقیم برای تولیدکنندگان داخلی دانسته است. وی تاکید کرده که رشد واردات در بخش محصولات طویل مانند میلگرد و وایرراد بسیار نگرانکننده است، چرا که تولید این محصولات در داخل اوکراین امکانپذیر است.
فعالان صنعت فولاد اوکراین معتقدند که بخشی از محصولات وارداتی به دلیل استفاده از انرژی ارزان و بیلت فولادی روسیه، از مزیت قیمتی برخوردار هستند و این موضوع رقابت ناعادلانه ایجاد کرده و فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان داخلی وارد میکند. اتحادیه Ukrmetprom تأکید کرده است که در صورت عدم اتخاذ اقدامات حمایتی مؤثر از سوی دولت، صنعت فولاد اوکراین ممکن است بازار داخلی خود را بهطور دائمی از دست بدهد؛ بازاری که در دوران جنگ و بازسازی پس از آن نقش حیاتی در بقای صنعت فولاد ایفا میکند.
رشد بیسابقه واردات محصولات طویل
در مجموع، بازار محصولات طویل فولادی اوکراین در بازه ژانویه تا نوامبر 2025 شاهد رشد 51.3 درصدی واردات نسبت به مدت مشابه سال قبل بوده و حجم واردات به 247.52 هزار تن رسیده است. این روند نشان میدهد که تولیدکنندگان داخلی نه تنها با فشار رقابتی بیشتری روبرو هستند، بلکه نیاز دارند با سیاستهای دقیق حمایتی و بهبود بهرهوری، جایگاه خود را حفظ کنند.
تحلیلگران و کارشناسان فولاد شاهان معتقدند که تحولات بازار اوکراین نمونهای روشن از تأثیر سیاستهای تجاری، هزینه انرژی و مزیتهای رقابتی بر تغییر سهم بازار در سطح بینالمللی است و میتواند پیامدهای مشابهی برای سایر بازارهای منطقهای داشته باشد.
