راهنمای جامع ضخامت های ورق آجدار موجود در بازار؛ بررسی ابعاد، جدول وزن و خرید هوشمندانه
انتخاب دقیق از میان ضخامت های ورق آجدار موجود در بازار، مرز میان یک سازه صنعتی ایمن با طول عمر بالا و یک پروژه پرهزینه با استهلاک زودرس را تعیین میکند. وقتی مهندسان سازه، پیمانکاران پروژههای عمرانی یا مدیران خرید صنایع خودروسازی و پتروشیمی به دنبال تامین چکر پلیت (Chequered Plate) هستند، اولین چالش فنی آنها تطبیق بار دینامیکی محیط با ضخامت واقعی ورق و نوع فرآیند تولید آن است. استفاده از یک ورق نازک پرسی در محیطی که تردد لیفتراکهای سنگین در آن جریان دارد، در کمتر از چند ماه به تغییر شکل پلاستیک، صاف شدن آجها و لغزندگی خطرناک سطح منجر میشود؛ در مقابل، خرید ورق فابریک ضخیم برای یک دیواره دکوراتیو یا کفپوش کمتردد، بودجه پروژه را به شکل غیرضروری افزایش میدهد.
در بازار آهن کشور، تنوع ضخامت ورق آجدار به شدت تحت تاثیر جنس فلز پایه (فولاد سیاه، گالوانیزه، آلومینیوم و استنلس استیل)، روش تولید (نورد گرم فابریک یا سنبهزنی پرسی) و کارخانه سازنده قرار دارد. شناخت دقیق تلرانسهای ابعادی، تفاوت وزنی ورقهای فابریک و پرسی و آگاهی از موجودی واقعی انبارها و بنگاههای معتبر، به شما کمک میکند تا پیش از ثبت سفارش، بهترین تصمیم فنی و اقتصادی را اتخاذ نمایید. در این راهنمای تخصصی از مجله فنی فولاد شاهان، تمامی ابعاد، استانداردها و مشخصات مکانیکی ضخامتهای مختلف این مقطع کاربردی را زیر ذرهبین قرار دادهایم تا فرآیند استعلام قیمت و خرید شما با حداکثر اطمینان و دقت مهندسی انجام شود.
مشاوره فنی و استعلام قیمت لحظهای در فولاد شاهان: اگر برای انتخاب ضخامت بهینه یا تفکیک بار فابریک کارخانه از ورقهای پرسی بازار نیاز به راهنمایی تخصصی دارید، کارشناسان فروش ما آماده ارائه مشاوره رایگان، ارسال پیشفاکتور رسمی و تامین مستقیم بار از مبدا کارخانه یا انبار تهران هستند.
ورق آجدار یا چکر پلیت چیست و ضخامت آن چگونه اندازهگیری میشود؟
ورق آجدار که در نقشههای مهندسی و استانداردهای بینالمللی با نام چکر پلیت (Checker Plate)، ورق شطرنجی یا ورق کفسازی شناخته میشود، نوعی ورق فلزی است که بر روی یک سمت از سطح آن، برجستگیهای منظم هندسی به نام «آج» یا «عاج» ایجاد شده است. هدف اصلی از طراحی این برجستگیها، افزایش ضریب اصطکاک سطحی و ایجاد مقاومت لغزش دینامیکی بالا در محیطهای مرطوب، روغنی، شیبدار یا پرتردد است. علاوه بر ایمنی تردد، حضور این الگوهای برجسته ممانعت اینرسی مقطع را در برابر خمشهای موضعی افزایش داده و مانع از خستگی سطحی زودرس ورق در برابر ضربات مکرر میشود.
یک نکته فنی بسیار کلیدی که خریداران حرفهای در زمان بررسی ضخامت های ورق آجدار موجود در بازار باید به آن توجه کنند، معیار سنجش ضخامت ورق است:
- ضخامت پایه (Base Thickness): در استانداردهای مهندسی و کاتالوگ کارخانههای معتبری همچون فولاد مبارکه اصفهان، عدد اعلامشده به عنوان ضخامت ورق آجدار، مربوط به ضخامت متن اصلی ورق (بدون احتساب ارتفاع آج) است.
- ارتفاع آج (Pattern Height): برجستگیهای روی سطح ورق بسته به ضخامت پایه و استاندارد نورد، معمولاً بین ۰.۵ تا ۱.۵ میلیمتر ارتفاع دارند. بنابراین وقتی شما یک ورق آجدار ۴ میل فابریک خریداری میکنید، ضخامت بخش صاف ورق ۴ میلیمتر بوده و ضخامت کلی در نقاط برجسته به حدود ۴.۸ الی ۵.۲ میلیمتر میرسد.
- تفاوت در ورقهای پرسی: در ورقهای پرسی که از طریق ضربه سنبه بر روی ورق ساده تولید میشوند، ضخامت ورق همان ضخامت شیت اولیه است، اما به دلیل کشش موضعی فلز در نقاط برجسته، ضخامت دیواره آج حتی کمی نازکتر از متن اصلی ورق میشود.
بررسی کامل ضخامت های ورق آجدار موجود در بازار بر اساس جنس فلز
موجودی بازار آهن ایران در زمینه ورقهای آجدار به چهار دسته اصلی از نظر متریال تقسیم میشود. هر یک از این فلزات به دلیل ویژگیهای متالورژیکی، قابلیت شکلپذیری و تقاضای صنایع مصرفکننده، در بازه ضخامتی مشخصی تولید یا وارد میگردند. در ادامه، بازه دقیق ضخامتهای قابل تامین برای هر متریال را بررسی میکنیم.
۱. ضخامت ورق آجدار آهنی (ورق سیاه و روغنی آجدار)
پرمصرفترین محصول در میان ورقهای آجدار بازار، نوع آهنی یا کربن استیل است که غالباً از فولادهای ساختمانی کمکربن با گریدهای St37-2، St44-2 و در مصارف سازهای سنگین از گرید St52-3 تولید میشود. این ورقها به دو شکل پایه گرم (ورق سیاه) و پایه سرد (ورق روغنی در ضخامتهای پایین) در دسترس هستند:
- ضخامت ۱.۵ میلیمتر تا ۲ میلیمتر: این رده ضخامتی معمولاً بر پایه ورق روغنی یا ورق سیاه نازک و به روش پرسی تولید میشود. البته ورق ۲ میل فابریک آهنی نیز توسط کارخانه فولاد مبارکه و برخی برندهای وارداتی روسی در بازار عرضه میگردد.
- ضخامت ۲.۵، ۳، ۴ و ۵ میلیمتر: پرتقاضاترین ضخامتهای بازار ایران در این بازه قرار دارند. این ضخامتها هم به صورت فابریک نورد گرم و هم به صورت پرسی در بازار یافت میشوند و بیشترین گردش کالایی را در بنگاههای معاملاتی دارند.
- ضخامت ۶، ۸، ۱۰ و ۱۲ میلیمتر: این رده شامل ورقهای آجدار سنگین صنعتی است که تقریباً به طور انحصاری به روش فابریک (نورد گرم) تولید میشوند. در موارد خاص، برخی کارگاههای مجهز اقدام به تولید ورق ۶ میل پرسی میکنند، اما برای بارگذاریهای سازهای و صنعتی سنگین، مهندسان ناظر صرفاً ورق فابریک ۶ تا ۱۲ میلیمتر را تایید مینمایند.
برای پروژههایی که در مرکز کشور یا شهرکهای صنعتی اطراف پایتخت اجرا میشوند، تامین سریع بار اهمیت بالایی دارد؛ به همین دلیل بررسی موجودی و استعلام شرایط تحویل ورق آجدار تهران از انبارهای مرکزی فولاد شاهان، هزینه حمل و زمان خواب پروژه را به حداقل میرساند.
۲. ضخامت ورق آجدار گالوانیزه
ورق آجدار گالوانیزه با هدف ترکیب دو ویژگی «مقاومت در برابر لغزش» و «مقاومت در برابر زنگزدگی و رطوبت» به بازار عرضه میشود. این محصول یا از طریق آجزنی پرسی بر روی ورقهای گالوانیزه سرد تولید میگردد و یا از طریق گالوانیزاسیون گرم ورقهای آجدار آهنی فابریک به دست میآید:
- بازه ضخامت موجود در بازار: ضخامتهای رایج ورق آجدار گالوانیزه در بازار ایران از ۱.۵ میلیمتر تا ۵ میلیمتر (بهویژه ضخامتهای ۲، ۲.۵، ۳ و ۴ میل) متغیر است.
- ابعاد استاندارد عرضه: این ورقها عمدتاً در شیتهای ۱۰۰۰ در ۲۰۰۰ میلیمتر (۱ در ۲ متر) و ۱۲۵۰ در ۲۵۰۰ میلیمتر (۱.۲۵ در ۲.۵ متر) و در مواردی به طول ۳ متر عرضه میشوند.
۳. ضخامت ورق آجدار آلومینیومی
ورق آلومینیوم آجدار به دلیل وزن بسیار سبک (حدود یکسوم وزن فولاد)، درخشندگی ظاهری، شکلپذیری عالی و مقاومت ذاتی در برابر اکسیداسیون، انتخاب اول صنایع حملونقل، دکوراسیون صنعتی، ساخت جعبه ابزار و تجهیز خودروهای آفرود و آتشنشانی است. در بازار ایران، این محصول عمدتاً توسط شرکت آلومینیوم اراک و با استفاده از آلیاژهای سری ۱۰۰۰ (مانند آلیاژ ۱۰۵۰)، سری ۳۰۰۰ (مانند ۳۰۰۳) و سری ۵۰۰۰ (مانند ۵۰۵۲ و ۵۰۸۳ برای صنایع دریایی) در حالتهای متالورژیکی آنیلشده یا سختکاریشده نظیر H22، H24، H32 و H34 تولید میشود:
- بازه ضخامت موجود در بازار: ضخامت ورق آجدار آلومینیومی از ۱ میلیمتر و ۱.۵ میلیمتر آغاز شده و در سایزهای ۲، ۲.۵، ۳، ۴ و ۵ میلیمتر به وفور یافت میشود. ضخامتهای ۶ میلیمتر به بالا سهم کمتری از بازار عمومی داشته و بیشتر به صورت سفارشی تامین میگردند.
- طرحهای رایج: در ورقهای آلومینیومی، طرح آج ۵ خط (پنج بادامی) و طرح الماسی بیشترین محبوبیت را دارند و در شیتهای استاندارد ۱ در ۲ متر و ۱.۲۵ در ۲.۵ متر به فروش میرسند.
۴. ضخامت ورق آجدار استنلس استیل (فولاد ضد زنگ)
در محیطهای به شدت خورنده، اسیدی، بهداشتی و دما بالا مانند کارخانههای صنایع غذایی، داروسازی، لبنیات، سردخانههای صنعتی و پالایشگاههای نفت و گاز، هیچ متریالی جایگزین ورق آجدار استیل نمیشود. این محصول که به دلیل نبود خط نورد تخصصی آن در داخل کشور، عمدتاً به صورت وارداتی از کشورهای تایوان، چین و آفریقای جنوبی تامین میشود، غالباً در گریدهای نگیر ۳۰۴ (و ۳04L) و ضد اسید ۳۱۶ (و 316L) عرضه میگردد:
- بازه ضخامت موجود در بازار: ضخامتهای موجود ورق آجدار استیل در بازار ایران معمولاً شامل ۱.۵، ۲، ۳، ۴ و ۵ میلیمتر است و در موارد خاص صنعتی تا ضخامت ۶ میلیمتر نیز واردات آن انجام میشود.
- ابعاد شیت و رول: شیتهای استیل آجدار در ابعاد ۱۰۰۰ در ۲۰۰۰ میلیمتر، ۱۲۲۰ در ۲۴۴۰ میلیمتر، ۱۲۵۰ در ۲۵۰۰ میلیمتر و ۱۵۰۰ در ۳۰۰۰ یا ۶۰۰۰ میلیمتر در بنگاهها موجود هستند.
| نوع ورق آجدار (جنس فلز) | گریدها و آلیاژهای رایج | ضخامتهای موجود در بازار (میلیمتر) | عرضهای استاندارد (میلیمتر) | ابعاد شیت متداول (متر) |
| ورق آجدار آهنی فابریک | St37-2, St44-2, St52-3 | ۲، ۲.۵، ۳، ۴، ۵، ۶، ۸، ۱۰، ۱۲ | ۱۰۰۰، ۱۲۵۰، ۱۵۰۰، ۲۰۰۰ | ۲×۱، ۲.۵×۱.۲۵، ۶×۱.۵، ۶×۲ |
| ورق آجدار آهنی پرسی | St37, St12 (روغنی) | ۱.۵، ۲، ۲.۵، ۳، ۴، ۵، ۶ | ۱۰۰۰، ۱۲۵۰ | ۲×۱، ۲.۵×۱.۲۵ |
| ورق آجدار گالوانیزه | DX51D + Z | ۱.۵، ۲، ۲.۵، ۳، ۴، ۵ | ۱۰۰۰، ۱۲۵۰، ۱۵۰۰ | ۲×۱، ۲.۵×۱.۲۵، ۳×۱.۵ |
| ورق آجدار آلومینیوم | 1050, 3003, 5052 (H24/H32) | ۱، ۱.۵، ۲، ۲.۵، ۳، ۴، ۵ | ۱۰۰۰، ۱۲۵۰ | ۲×۱، ۲.۵×۱.۲۵ |
| ورق آجدار استنلس استیل | استیل ۳۰۴، استیل ۳۱۶ | ۱.۵، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶ | ۱۰۰۰، ۱۲۲۰، ۱۲۵۰، ۱۵۰۰ | ۲×۱، ۲.۴۴×۱.۲۲، ۲.۵×۱.۲۵، ۳×۱.۵ |
تفاوت ورق آجدار فابریک و پرسی در ضخامت، وزن و کیفیت سازهای
یکی از پرتکرارترین سوالات خریداران هنگام بررسی ضخامت های ورق آجدار موجود در بازار، چرایی اختلاف قیمت و وزن میان دو ورق با ضخامت اسمی یکسان است. پاسخ این سوال در روش تولید ورق نهفته است که محصول نهایی را به دو دسته کاملاً متمایز فابریک و پرسی تقسیم میکند.
ورق آجدار فابریک (تولید به روش نورد گرم)
در فرآیند تولید ورق آجدار فابریک، شمش فولادی (اسلب) پس از حرارت دیدن در کورههای پیشگرم و عبور از قفسههای پوستهزدایی و نورد گرم، در ایستگاه پایانی از میان غلتکهای مخصوصی عبور میکند که نقش آج (بادامی، عدسی یا لوزی) بر روی یکی از غلتکها حکاکی شده است. در این روش:
- پشت ورق کاملاً صاف و صیقلی است: هیچگونه فرورفتگی یا حفرهای در سطح زیرین ورق دیده نمیشود.
- آجها به عنوان بار اضافی روی متن ورق قرار دارند: ضخامت پایه ورق در تمام نقاط حفظ شده و آجها مقاومت خمشی و برشی مقطع را تقویت میکنند.
- وزن بالاتر و استحکام ماندگار: به دلیل توپر بودن آجها، وزن ورق فابریک بیشتر از ورق ساده همضخامت خود است و در زیر بار ترافیکی سنگین (مانند عبور کامیون یا ماشینآلات کارگاهی) هرگز دچار لهشدگی یا صاف شدن آج نمیشود.
در میان تولیدکنندگان داخلی، محصول مجتمع فولاد مبارکه بالاترین دقت ابعادی و کیفیت نورد را داراست؛ ازاینرو بسیاری از پیمانکاران برای پروژههای حساس خود مستقیماً به دنبال استعلام و خرید ورق آجدار اصفهان هستند تا از یکنواختی ضخامت و استاندارد متالورژیکی بار اطمینان کامل داشته باشند.
ورق آجدار پرسی (تولید به روش سنبهزنی و پرس سرد/گرم)
در روش پرسی، یک شیت ورق ساده (سیاه، روغنی یا گالوانیزه) وارد دستگاه پرس مکانیکی یا غلتکهای فرمدهی کارگاهی شده و با اعمال فشار سنبه، برجستگیهایی روی سطح آن ایجاد میشود. ویژگیهای این محصول عبارتاند از:
- فرورفتگی در پشت ورق: دقیقاً در پشت هر آج برجسته، یک حفره یا خلل و فرج در سطح زیرین ورق وجود دارد.
- وزن کمتر و قیمت اقتصادیتر: از آنجا که لایه فلزی جدیدی به ورق اضافه نشده، وزن یک شیت ورق آجدار پرسی دقیقاً برابر با وزن ورق ساده همابعاد خود (و کمتر از نوع فابریک) است.
- محدودیت بارگذاری: به دلیل توخالی بودن زیر آجها، در صورتی که این ورق در مسیر تردد چرخهای صلب یا بارهای متمرکز سنگین قرار گیرد، برجستگیها به مرور زمان به سمت داخل فشرده شده و خاصیت ضد لغزش سطح کاهش مییابد. بنابراین ورق پرسی برای ضخامتهای ۱.۵ تا ۴ میلیمتر و کاربردهای سبک، دیوارپوشها، سقف شیروانی و پلکانهای کمتردد گزینهای مقرونبهصرفه محسوب میشود.
| ویژگی مقایسهای | ورق آجدار فابریک (نورد گرم) | ورق آجدار پرسی (کوبشی / سنبهای) |
| وضعیت سطح زیرین (پشت ورق) | کاملاً صاف، یکنواخت و بدون حفره | دارای فرورفتگی در محل پشت هر آج |
| بازه ضخامت متداول | ۲ الی ۱۲ میلیمتر | ۱.۵ الی ۵ میلیمتر (بهندرت ۶ میل) |
| وزن واحد سطح | سنگینتر (شامل وزن پایه به علاوه وزن آج) | سبکتر (معادل وزن ورق ساده اولیه) |
| مقاومت در برابر فشار و سایش | بسیار بالا؛ مناسب بارهای دینامیکی سنگین | متوسط؛ مناسب تردد نفر و بارهای سبک |
| قیمت تمامشده | بالاتر به دلیل وزن بیشتر و کیفیت نورد کارخانه | ارزانتر و اقتصادی برای پروژههای کمفشار |
کاربرد تخصصی هر یک از ضخامت های ورق آجدار در صنایع مختلف
انتخاب صحیح از بین ضخامت های ورق آجدار موجود در بازار نیازمند شناخت رفتار سازهای هر ضخامت در شرایط بهرهبرداری است. مهندسان مشاور در شرکت فولاد شاهان بر اساس تجربه تامین آهنآلات صدها پروژه صنعتی و ساختمانی، دستهبندی کاربردی زیر را برای انتخاب ضخامت بهینه پیشنهاد میکنند:
- ضخامت ۱.۵ و ۲ میلیمتر (رده سبک و دکوراتیو): مناسب برای ساخت جعبهابزارهای فلزی، کف و بدنه داخلی کابین آسانسورها، پوشش سقفهای شیروانی، دکوراسیون صنعتی، دیوارپوش کارگاهها، ساخت قفسههای انبار سبک و رکاب خودروها.
- ضخامت ۲.۵ و ۳ میلیمتر (رده نیمهسبک و تردد نفررو): پرکاربردترین گزینه برای ساخت کف پلههای اضطراری ساختمانها، پاگردها، پلهای عابر پیاده شهری، کف وانتبارها و کامیونتهای سبک، پوشش کانالهای تاسیساتی و ساخت رمپهای عبوری سبک.
- ضخامت ۴ و ۵ میلیمتر (رده نیمهسنگین و کارگاهی): گزینهای ایدهآل برای کفسازی سولهها و کارخانجات صنعتی، ساخت پاگردها و پلتفرمهای دسترسی به ماشینآلات (Walkways)، کف اتاق کامیونها و تریلرهای باربری، کف واگنهای قطار و مترو، و درب منهولهای شهری با تردد خودروهای سواری.
- ضخامت ۶ میلیمتر (رده سنگین صنعتی): ورق ۶ میل نقطه شروع کاربریهای سازهای سنگین است. در ساخت شاسی ماشینآلات راهسازی، کف سکوهای بارگیری انبارها (Loading Docks) که لیفتراک روی آن تردد میکند، عرشه کشتیها و شناورهای دریایی و سازههای پتروشیمی به کار میرود. با توجه به تقاضای بالای این سایز در پروژههای صنعتی، بررسی روزانه قیمت ورق آجدار 6 میل به مدیران تدارکات کمک میکند تا در بهترین بازه زمانی اقدام به خرید نمایند.
- ضخامت ۸ میلیمتر (رده فوق سنگین و زیرساختی): در پروژههایی که تنشهای خمشی و ضربهای شدیدی بر کف سازه وارد میشود، مانند سکوهای حفاری نفت و گاز، کفپوش معادن، پلهای فلزی موقت خودرویی، رمپهای بارگیری ماشینآلات سنگین و ساخت مخازن تحت فشار خاص از این ضخامت استفاده میشود. جهت برآورد دقیق بودجه این پروژهها میتوانید به صفحه قیمت ورق آجدار 8 میل در وبسایت فولاد شاهان مراجعه کنید.
- ضخامت ۱۰ و ۱۲ میلیمتر (رده سازهای ویژه): بالاترین رده از ضخامت های ورق آجدار موجود در بازار که برای کاربردهای بسیار خاص نظیر صفحه ستونهای اصطکاکی، عرشه پلهای فلزی پرترافیک، اسکلههای بارگیری بنادر، صنایع کشتیسازی اقیانوسپیما و زیرسازی تجهیزات سنگین فولادسازی و سیمان به کار گرفته میشود. برای تامین مستقیم این رده ضخامتی با تضمین اصالت کارخانه، مشاهده جدول قیمت ورق آجدار 10 میل اطلاعات کاملی از وضعیت موجودی شیت و رول در اختیار شما قرار میدهد.
ابعاد استاندارد، جدول وزن و فرمول محاسبه وزن ورق آجدار
یکی از پارامترهای مستقیم در تعیین قیمت نهایی هر برگ ورق، وزن آن است. از آنجا که معاملات عمده فولاد در کارخانه و بازار بر مبنای کیلوگرم صورت میگیرد، آگاهی از وزن استاندارد هر ضخامت در ابعاد مختلف، شما را از خطاهای محاسباتی و خرید بارهای غیراستاندارد مصون میدارد.
ابعاد رایج شیت و رول ورق آجدار در بازار ایران
ورقهای آجدار در کارخانه به صورت کلاف (رول) با عرضهای استاندارد ۱۰۰۰ میلیمتر (۱ متر)، ۱۲۵۰ میلیمتر (۱.۲۵ متر)، ۱۵۰۰ میلیمتر (۱.۵ متر) و در ضخامتهای بالا با عرض ۲۰۰۰ میلیمتر (۲ متر) تولید میشوند. این رولها یا به صورت فابریک در کارخانه و یا در خطوط برشکاری (Slitting & Cut-to-Length) بنگاهها به شیتهای تخت تبدیل میشوند که متداولترین ابعاد آنها در بازار عبارتاند از:
- شیت ۱۰۰۰ × ۲۰۰۰ میلیمتر (۲×۱ متر): معروف به ورق کوتاه؛ پرکاربردترین سایز در ضخامتهای ۱.۵ تا ۶ میلیمتر.
- شیت ۱۲۵۰ × ۲۵۰۰ میلیمتر (۲.۵×۱.۲۵ متر): معروف به ورق بلند استاندارد؛ بسیار محبوب در ضخامتهای ۲ تا ۸ میلیمتر برای کاهش پرت برشکاری.
- شیت ۱۵۰۰ × ۶۰۰۰ میلیمتر (۶×۱.۵ متر): ابعاد استاندارد صنعتی برای کفسازی سولهها، ساخت مخازن و سکوهای بزرگ در ضخامتهای ۳ تا ۱۲ میلیمتر.
- شیت ۲۰۰۰ × ۶۰۰۰ میلیمتر (۶×۲ متر): مخصوص پروژههای سنگین عمرانی، پتروشیمی و کشتیسازی در ضخامتهای ۶ تا ۱۲ میلیمتر.
فرمول مهندسی محاسبه وزن ورق آجدار
برای محاسبه وزن تقریبی ورق آجدار آهنی فابریک، علاوه بر چگالی فولاد (که حدود ۷.۸۵ الی ۸ گرم بر سانتیمتر مکعب در نظر گرفته میشود)، باید وزن اضافی ناشی از برجستگیهای آج را نیز لحاظ کرد. در استانداردهای مهندسی مانند استاندارد بینالمللی ASTM (نوفالو) و استاندارد آلمانی DIN 59220، بسته به ارتفاع و تراکم الگوی آج عدسی یا بادامی، حدود ۱.۵ تا ۲.۵ کیلوگرم بر متر مربع (یا به طور میانگین ضریب چگالی ظاهری ۸.۱ تا ۸.۲ برای ضخامتهای متوسط) به وزن ورق ساده اضافه میشود.
فرمول کاربردی و سریع مرسوم در بازار آهن ایران برای محاسبه وزن ورق آجدار فابریک آهنی به شرح زیر است:
- وزن ورق آجدار (کیلوگرم) = طول (متر) × عرض (متر) × (ضخامت پایه به میلیمتر × ۸ + ۱.۵ الی ۲)
- برای ورقهای آجدار پرسی، کافی است طول (متر) × عرض (متر) × ضخامت (میلیمتر) × ۷.۸۵ را محاسبه نمایید، زیرا وزن اضافی بابت آج وجود ندارد.
- برای ورق آجدار آلومینیومی، چگالی فلز پایه حدود ۲.۷ و برای ورق آجدار استیل حدود ۷.۹۳ در فرمول جایگذاری میشود.
در جدول زیر، وزن استاندارد شیتهای ورق آجدار فابریک آهنی (تولید فولاد مبارکه و استانداردهای مشابه) بر حسب کیلوگرم آورده شده است:
| ضخامت ورق (میلیمتر) | وزن شیت ۲×۱ متر (کیلوگرم) | وزن شیت ۲.۵×۱.۲۵ متر (کیلوگرم) | وزن شیت ۶×۱.۵ متر (کیلوگرم) | وزن شیت ۶×۲ متر (کیلوگرم) |
| ۱.۵ میل (پرسی) | ۲۴ | ۳۷.۵ | ۱۱۰ | – |
| ۲ میل (فابریک) | ۳۴ | ۵۳ | ۱۵۳ | – |
| ۲.۵ میل (فابریک) | ۴۲ | ۶۶ | ۱۸۹ | – |
| ۳ میل (فابریک) | ۵۱ | ۸۰ | ۲۳۰ | ۳۰۶ |
| ۴ میل (فابریک) | ۶۷ | ۱۰۵ | ۳۰۲ | ۴۰۲ |
| ۵ میل (فابریک) | ۸۴ | ۱۳۱ | ۳۷۸ | ۵۰۴ |
| ۶ میل (فابریک) | ۱۰۰ | ۱۵۶ | ۴۵۰ | ۶۰۰ |
| ۸ میل (فابریک) | ۱۳۲ | ۲۰۶ | ۵۹۴ | ۷۹۲ |
| ۱۰ میل (فابریک) | ۱۶۴ | ۲۵۶ | ۷۳۸ | ۹۸۴ |
| ۱۲ میل (فابریک) | ۱۹۶ | ۳۰۶ | ۸۸۲ | ۱۱۷۶ |
انواع طرح آج و استانداردهای تولید ورق آجدار
علاوه بر تنوع در ضخامت های ورق آجدار موجود در بازار، شکل ظاهری و هندسه آجها نیز بر عملکرد مکانیکی، زیبایی بصری و حتی نحوه تخلیه آب و مایعات از روی سطح ورق تاثیرگذار است. مهمترین طرحهای موجود در بازار عبارتاند از:
- طرح بادامی و عدسی (Lentil / Teardrop Pattern): رایجترین الگوی تولید در کارخانه فولاد مبارکه اصفهان و ورقهای وارداتی روسی است. لبههای منحنی آج عدسی باعث میشود که تمرکز تنش در پای آج به حداقل رسیده و تمیزکاری سطح ورق در محیطهای صنعتی بسیار آسان باشد.
- طرح لوزی و شطرنجی (Diamond / Checkered Pattern): دارای خطوط متقاطع یا لوزیهای برجسته با لبههای تیزتر است که حداکثر اصطکاک را در چهار جهت اصلی ایجاد میکند.
- طرح قطرهای و الماسی (تکخط تا ۵ خط): در بازار به این الگوها اصطلاحاً ۱ خط، ۲ خط، ۳ خط یا ۵ خط گفته میشود که نشاندهنده تعداد برجستگیهای موازی در هر دسته از آجهاست. الگوی ۵ خط در ورقهای آلومینیومی و استیل به دلیل زیبایی فوقالعاده و پخش یکنواخت اصطکاک بسیار پرطرفدار است.
از نظر استانداردهای بینالمللی، ورقهای آجدار موجود در کشور بر مبنای استانداردهای معتبری همچون ASTM A786 (برای ورقهای آجدار فولادی نورد گرم)، ASTM A653 (برای ورقهای گالوانیزه)، ASTM A240 و ASTM A666 (برای ورقهای آجدار استنلس استیل) و IS 3502 تولید و عرضه میگردند.
برترین کارخانههای تولیدکننده و برندهای وارداتی در بازار ایران
کیفیت نورد، تلرانس دقیق ضخامت، صاف بودن شیت پس از برش و کیفیت متالورژیکی فولاد، مستقیماً به کارخانه تولیدکننده بستگی دارد. در حال حاضر بازار ایران از دو منبع تولید داخل و واردات تغذیه میشود:
- مجتمع فولاد مبارکه اصفهان: بزرگترین و معتبرترین تولیدکننده ورق آجدار فابریک نورد گرم در ایران است. محصولات فولاد مبارکه از ضخامت ۲ الی ۱۲ میلیمتر با گرید St37 و تلرانس ابعادی بسیار دقیق تولید میشوند و به دلیل کیفیت سطحی بینظیر و جوشپذیری عالی، معیار قیمتگذاری بازار محسوب میگردند.
- مجتمع فولاد گیلان: یکی دیگر از تامینکنندگان مطرح داخلی که ورقهای آجدار و پایه سیاه باکیفیتی را در ضخامتهای پرمصرف روانه بازار میکند و قیمت آن معمولاً کمی رقابتیتر از فولاد مبارکه است.
- شرکت آلومینیوم اراک (ایرالکو): مرجع اصلی تولید انواع شیت و رول ورق آجدار آلومینیومی فابریک در ضخامتهای ۱ تا ۵ میلیمتر در کشور.
- ورقهای آجدار وارداتی (روسی، قزاق و ترک): در بخش فولاد سیاه، ورق آجدار فابریک تولید کارخانه MMK روسیه و کارخانجات قزاقستان و ترکیه در بازار حضور دارند که به ویژه در ضخامتهای ۲، ۲.۵ و ۳ میلیمتر به دلیل کیفیت بالای آج و ابعاد فابریک، مشتریان خاص خود را دارند.
- برندهای وارداتی استیل (تایوان و چین): تمامی ورقهای آجدار استنلس استیل ۳۰۴ و ۳۱۶ موجود در بازار، محصول کارخانجات معتبر تایوانی و چینی هستند.
بسیاری از خریداران و صنعتگران فعال در پایتخت ترجیح میدهند بار خود را از مراکز توزیع شناخته شده تحویل بگیرند؛ دسترسی مستقیم مجموعه ما به انبارهای اصلی باعث شده تا تامین ورق آجدار آهن مکان و شادآباد تهران با کمترین هزینه بارگیری و باسکول برای مشتریان فولاد شاهان فراهم باشد.
عوامل موثر بر قیمت ورق آجدار و راهنمای خرید از فولاد شاهان
تغییرات قیمت در میان ضخامت های ورق آجدار موجود در بازار تابع متغیرهای فنی و اقتصادی مشخصی است. درک این عوامل به شما کمک میکند تا زمان مناسب خرید را تشخیص داده و بودجه پروژه خود را بهینه مدیریت کنید:
- رابطه معکوس یا مستقیم ضخامت با قیمت واحد وزن (کیلوگرم): هرچند با افزایش ضخامت، وزن یک برگ ورق بیشتر شده و قیمت هر برگ (شیت) افزایش مییابد، اما در قیمتگذاری بر مبنای هر کیلوگرم در ورقهای فابریک، گاهی ضخامتهای بسیار پایین (مانند ۲ میل و ۲.۵ میل فابریک) به دلیل فرآیند نورد دشوارتر و عرضه محدودتر در بورس کالا، قیمت پایه بالاتری به ازای هر کیلوگرم نسبت به ضخامتهای میانی (مانند ۴، ۵ یا ۶ میل) دارند.
- فابریک یا پرسی بودن بار: قیمت هر کیلوگرم ورق آجدار پرسی به دلیل تولید کارگاهی از شیتهای معمولی، پایینتر از ورق فابریک کارخانه است.
- ابعاد و نحوه برش (شیت فابریک در برابر برش خورده): شیتهای عریض با ابعاد ۶×۱.۵ متر یا ۶×۲ متر و همچنین شیتهای فابریک کارخانه معمولاً قیمت متفاوتی نسبت به ورقهای برش خورده از رول در بنگاه دارند.
- نوسانات قیمت ورق پایه، نرخ ارز و بازار جهانی: از آنجا که ورق گرم، گالوانیزه، آلومینیوم و استیل مواد اولیه این محصول هستند، هرگونه تغییر در نرخ ارز و قیمت شمش فولادی در بورس کالا مستقیماً بر جدول قیمت روز اثر میگذارد. برای مشاهده لیست کامل تمامی سایزها و مقایسه نرخ کارخانهها، میتوانید به صفحه مرجع قیمت ورق آجدار در سایت ما مراجعه نمایید.
۵ گام طلایی برای خرید مطمئن ورق آجدار از فولاد شاهان
برای جلوگیری از خطاهای رایج در خرید، مراحل زیر را پیش از واریز وجه دنبال کنید:
- مشخص کردن دقیق نوع کاربری و بارگذاری: ابتدا با مشورت مهندس سازه یا کارشناسان فروش فولاد شاهان، مشخص کنید که برای پروژه شما ورق فابریک الزامی است یا ورق پرسی کفایت میکند.
- انتخاب بهینهترین ابعاد شیت: نقشه برش پروژه خود را بررسی کنید تا با انتخاب شیت ۲×۱، ۲.۵×۱.۲۵ یا ۶×۱.۵ متر، میزان پرت و ضایعات برشکاری را به نزدیک صفر برسانید.
- کنترل تلرانس ضخامت با کولیس و باسکول: هنگام تحویل بار، حتماً صاف یا گود بودن پشت ورق (برای تشخیص فابریک از پرسی) و تطابق وزن باسکول با جدول وزن استاندارد را کنترل نمایید.
- دریافت پیشفاکتور معتبر و فاکتور رسمی: برای شرکتهای حقوقی و پروژههای پیمانکاری، دریافت فاکتور رسمی مورد تایید سازمان امور مالیاتی با احتساب ارزش افزوده قانونی، یک ضرورت مالی است که در فولاد شاهان به صورت کامل ارائه میگردد.
- هماهنگی محل بارگیری (درب کارخانه یا انبار تهران/اصفهان): بسته به تناژ سفارش شما و محل تخلیه پروژه، کارشناسان ما مقرونبهصرفهترین مبدا بارگیری را برای کاهش کرایه حمل محاسبه و پیشنهاد میکنند.
تضمین کیفیت و اصالت بار در فولاد شاهان: در مجموعه فولاد شاهان، نوع ورق (فابریک یا پرسی)، نام کارخانه تولیدکننده، ضخامت دقیق و وزن باسکول به طور کاملاً شفاف در پیشفاکتور قید میشود تا خریداران گرامی با آرامش خاطر کامل، بار استاندارد و منطبق با مشخصات فنی درخواستی خود را در سراسر کشور تحویل بگیرند.