Skip to main content

فولاد شاهان

ضخامت تسمه فولادی؛ راهنمای جامع ابعاد، جدول وزن و خرید مستقیم از فولاد شاهان

انتخاب دقیق ضخامت تسمه فولادی یکی از بنیادی‌ترین تصمیمات فنی در طراحی بادبندهای اسکلت فلزی، ساخت شاسی ماشین‌آلات سنگین، تولید شبکه‌های گریتینگ، قالب‌سازی صنعتی و اجرای سیستم‌های ارتینگ به شمار می‌رود. کوچک‌ترین خطا در برآورد ضخامت و عرض این محصول مسطح، نه‌تنها ایمنی و پایداری سازه را در برابر تنش‌های کششی، خمشی و برشی به خطر می‌اندازد، بلکه به دلیل ارتباط مستقیم حجم فلز با جرم نهایی، بودجه خرید و هزینه‌های لجستیک پروژه را به شدت دستخوش تغییر می‌کند. در بازار فولاد ایران، تسمه‌ها در طیف ضخامتی بسیار گسترده‌ای از نوارهای نازک ۰.۳ و ۰.۵ میلی‌متری کلاف تا مقاطع توپر و سنگین ۳۰ الی ۱۲۵ میلی‌متری تولید و عرضه می‌شوند که هر رده، استاندارد متالورژیکی، تلرانس ابعادی و فرآیند ساخت منحصربه‌فردی دارد.

مهندسان محاسب، پیمانکاران ساختمانی و مدیران تدارکات صنعتی همواره به دنبال مرجعی معتبر هستند که علاوه بر ارائه داده‌های فنی مستند بر پایه استانداردهای بین‌المللی نظیر DIN 1017 و EN 10058، امکان دسترسی مستقیم به موجودی انبار و بررسی قیمت تسمه آهنی امروز را بدون واسطه فراهم سازد. در این راهنمای جامع از مجله تخصصی فولاد شاهان، با تکیه بر تجربه عملی در تامین نیاز پروژه‌های عمرانی، نفت، گاز، پتروشیمی و ماشین‌سازی کشور، تمامی ابعاد فنی، فرمول‌های محاسبه جرم، جداول اشتال، گریدهای آلیاژی و نکات کلیدی خرید تسمه فولادی را به صورت کاربردی کالبدشکافی می‌کنیم تا بهترین و اقتصادی‌ترین انتخاب را برای پروژه خود رقم بزنید.

مشاوره تخصصی و استعلام فوری در فولاد شاهان: اگر برای انتخاب گرید آلیاژی، تعیین ضخامت بهینه یا برآورد تناژ تسمه مورد نیاز پروژه خود به راهنمایی فنی نیاز دارید، مهندسان متالورژی و کارشناسان فروش فولاد شاهان آماده ارائه مشاوره رایگان و صدور پیش‌فاکتور رسمی با تحویل فوری از انبار تهران و کارخانه هستند.

تسمه فلزی چیست و چرا ضخامت تسمه فولادی معیار اصلی طراحی است؟

به مقاطع فلزی مسطح، توپر و مستطیلی‌شکلی که دارای طول زیاد، عرض مشخص و ضخامت نسبتا کم هستند، تسمه فلزی یا تسمه فولادی (Steel Flat Bar) گفته میشود. این محصول استراتژیک که در بسیاری از واحدهای صنعتی به دلیل برش خوردن از شیت‌ها و کویل‌های عریض با عنوان ورق تسمه نیز شناخته می‌شود، یکی از پرمصرف‌ترین اجزای پایه در صنایع ساختمان‌سازی، خودروسازی، تولید لوازم خانگی، ساخت حفاظ و نرده، تجهیزات کشاورزی، ساخت ترانسفورماتور، صنایع بسته‌بندی سنگین و غیره است.

لازم به ذکر است که در برخی منابع عمومی، تسمه فولادی ساختمانی و صنعتی به اشتباه با تسمه نقاله (Conveyor Belt) که وظیفه انتقال مواد در خطوط تولید و معادن را بر عهده دارد یکسان فرض شده است؛ در حالی که تسمه فولادی یک مقطع سازه‌ای و صنعتی است که یا به صورت مستقیم در اسکلت‌بندی و مهاربندی به کار می‌رود و یا به عنوان ماده اولیه وارد خطوط قطعه‌سازی، واشرسازی و تولید پیچ و مهره می‌گردد.

اهمیت حیاتی ضخامت تسمه فولادی از دو دیدگاه مهندسی سازه و مدیریت مالی پروژه قابل بررسی است:

  • ظرفیت باربری و مقاومت مکانیکی: ممان اینرسی سطح مقطع، مقاومت کششی نهایی و تنش تسلیم قطعه در برابر بارهای استاتیکی و دینامیکی، تابعی مستقیم از ضخامت تسمه است. در اتصالات بادبندی ضربدری، پلیت‌های تقویتی و شاسی‌کشی ماشین‌آلات، کاهش حتی نیم میلی‌متر از ضخامت محاسبه شده در نقشه می‌تواند منجر به کمانش موضعی، گسیختگی در ناحیه جوش یا تغییر شکل پلاستیک قطعه زیر بار شود.
  • تعیین جرم شاخه و مدیریت بودجه خرید: در معاملات بازار آهن، معیار اصلی ارزش‌گذاری محصولات طویل و تخت، وزن خالص آن‌ها روی باسکول بر حسب کیلوگرم است. از آنجا که ضخامت به طور مستقیم در فرمول حجم ضرب میشود، تغییر جزئی در ضخامت اسمی یا تلرانس نورد کارخانه، وزن هر شاخه 6000 میلی‌متری را به شکل محسوسی تغییر داده و هزینه نهایی تامین متریال و کرایه حمل را جابه‌جا می‌کند.
  • قابلیت فرم‌پذیری و خم‌کاری سرد: هرچه ضخامت تسمه کمتر باشد، انعطاف‌پذیری آن بالاتر بوده و به راحتی می‌توان آن را در زوایای مختلف خم‌کاری یا دور بارهای صنعتی به عنوان کمربند محافظ پیچاند؛ در مقابل، ضخامت‌های بالای ۱۰ میلی‌متر نیازمند دستگاه‌های پرس هیدرولیک سنگین و گاهی عملیات پیش‌گرمایش برای فرم‌دهی هستند.

مشخصات، ضخامت و ابعاد تسمه های فلزی بر اساس استاندارد جهانی

شناخت دقیق ابعاد استاندارد در مرحله طراحی نقشه شاپ و ثبت سفارش خرید، از ایجاد ضایعات و پرت مصالح در کارگاه جلوگیری می‌کند. مشخصات هندسی تسمه‌های فولادی شامل سه مولفه اصلی ضخامت، عرض و طول است که در سطح بین‌المللی بر اساس استاندارد اروپایی EN 10058 (جایگزین استاندارد شناخته‌شده آلمانی DIN 1017) کنترل کیفی و رده‌بندی می‌شوند.

  • بازه ضخامت تسمه فولادی: در کاربری‌های عمومی، ساختمانی و صنعتی، ضخامت تسمه‌ها معمولا در بازه ۲ تا ۲۰ میلی‌متر قرار دارد. با این وجود، در تسمه‌های نورد سرد روغنی (DKP) و گالوانیزه ویژه بسته‌بندی، ضخامت‌های بسیار نازک ۰.۲۵ تا ۱.۵ میلی‌متر تولید می‌شوند. در سوی دیگر طیف، در تسمه‌های فابریک سنگین و فولادهای آلیاژی قالب‌سازی، ضخامت مقطع به ۳۰، ۴۰، ۶۰ و حتی ۱۲۵ میلی‌متر نیز می‌رسد.
  • بازه عرض تسمه آهنی: عرض استاندارد تسمه‌های عرضه شده در بازار ایران از ۱۰ میلی‌متر (۱ سانتی‌متر) آغاز شده و در گام‌های منظم تا ۲۰۰ میلی‌متر (۲۰ سانتی‌متر) ادامه می‌یابد. در خطوط نورد سنگین برخی کارخانجات داخلی یا در تسمه‌های ماشین‌کاری برش خورده از ورق عریض، عرض‌های ۲۵۰، ۳۰۰، ۴۰۰ و حتی ۶۰۰ میلی‌متر نیز به صورت سفارشی تامین می‌گردند.
  • طول استاندارد شاخه و کلاف: تسمه‌های فلزی به دو صورت شاخه تخت (Flat Sheet) و رول یا کلاف (Coil) به بازار عرضه می‌شوند. طول استاندارد یک شاخه تسمه فابریک در بازار ایران دقیقا ۶ متر یا 6000 میلی‌متر است. البته در تسمه‌های تولید شده به روش نوردی و ماشین‌کاری، طول شاخه‌ها بسته به ابعاد شمش یا ورق مادر می‌تواند بین ۴ تا ۷ متر (۴۰۰۰ تا ۷۰۰۰ میلی‌متر) نوسان داشته باشد.

مهندسان کنترل کیفیت و ساخت‌وتولید هنگام تحویل بار، علاوه بر ابعاد اسمی، رواداری و تلرانس‌های ابعادی تعریف شده در استاندارد EN 10058 را به دقت می‌سنجند:

  1. رواداری مجاز ضخامت: برای تسمه‌های نورد گرم با ضخامت زیر ۱۰ میلی‌متر، تلرانس مجاز حدود ۰.۴± تا ۰.۵± میلی‌متر است؛ اما در تسمه‌های ماشین‌کاری و ترانس این اختلاف به کمتر از ۰.۱± میلی‌متر کاهش می‌یابد.
  2. رواداری مجاز عرض: تغییرات مجاز پهنای تسمه متناسب با عرض مقطع، بین ۱.۵± میلی‌متر (برای عرض‌های زیر ۵۰ میلی‌متر) تا ۳± میلی‌متر (برای عرض‌های بالای ۱۰۰ میلی‌متر) تعیین شده است.
  3. راست‌نمایی طولی و عدم انحنا: در تسمه‌هایی با سطح مقطع کمتر از ۱۰۰۰ میلی‌متر مربع، حداکثر انحنا و انحراف مجاز لبه تسمه از یک خط مرجع کاملا صاف، نباید از ۰.۴ درصد کل طول اندازه‌گیری شده بیشتر باشد.
  4. گونیا بودن لبه‌ها: عمود بودن لبه‌های کناری بر سطح تسمه اهمیت فراوانی در قطعاتی دارد که قرار است وارد دستگاه‌های ماشین‌کاری دقیق CNC شوند تا هنگام بستن در گیره و مونتاژ، دچار عدم انطباق ابعادی یا گیرپاژ نگردند.
بررسی ضخامت تسمه فولادی و ابعاد استاندارد تسمه آهنی در انبار فولاد شاهان
مقایسه بصری ضخامت، عرض و کیفیت لبه‌ها در انواع تسمه‌های فابریک، ماشین‌کاری و ترانس موجود در انبار فولاد شاهان

انواع تسمه فلزی بر اساس روش تولید و تفاوت ضخامت آن‌ها

فرآیند تولید تسمه فولادی مستقیما تعیین‌کننده دقت ضخامت، صافی سطح، ساختار میکروسکوپی، خواص مکانیکی و قیمت تمام‌شده آن است. خریداران حرفه‌ای پیش از بررسی قیمت ورق تسمه امروز باید تفاوت‌های فنی هر روش تولید را بشناسند تا متریالی متناسب با حساسیت پروژه خود انتخاب نمایند.

۱. تسمه فابریک (تولید مستقیم از شمش فولادی)

تسمه فابریک از تغییر شکل مستقیم شمش‌های فولادی استاندارد (بیلت و بلوم درجه یک) در فرآیند نورد گرم تولید میشود. در این روش، شمش در کوره‌های پیش‌گرم تا دمای بالای ۱۱۰۰ درجه سانتی‌گراد حرارت دیده و سپس با عبور از قفسه‌های نورد متوالی و قالب‌گیری تحت فشار، به مقطع مستطیلی با عرض و ضخامت مشخص تبدیل می‌گردد.

  • مشخصات ابعادی و ضخامت: تسمه‌های فابریک عمدتا در ضخامت‌های ۳ تا ۳۰ میلی‌متر (و در رده‌های آلیاژی خاص تا ۱۲۵ میلی‌متر) و با طول شاخه دقیق 6000 میلی‌متر تولید می‌شوند.
  • مزایا و معایب فنی: به دلیل پیوستگی خطوط جریان فلز در نورد مستقیم و عدم برشکاری مکانیکی، تسمه فابریک فاقد تنش‌های پسماند لبه‌ای بوده، تابیدگی طولی ندارد، لبه‌های آن کمی گرد و ایمن است و بالاترین استحکام کششی و جوش‌پذیری را در سازه‌های سنگین ارائه می‌دهد. تنها محدودیت آن، عدم امکان تولید در عرض‌ها و ضخامت‌های غیراستاندارد خارج از کالیبر غلتک‌های کارخانه است.

۲. تسمه ماشین کاری (برشی یا گیوتینی)

تسمه ماشین‌کاری از برش طولی ورق‌های فولادی استاندارد (شامل ورق سیاه نورد گرم و ورق روغنی نورد سرد) به وسیله قیچی‌های صنعتی، گیوتین، برش لیزر، پلاسما یا خطوط رول‌برش (Slitting) تولید می‌شود. پس از برش ورق، نوارهای حاصل وارد دستگاه اتوکشی و صاف‌کاری غلتکی می‌شوند تا موج، پیچش و حالت خمیدگی ناشی از تنش برشی قیچی کاملا اصلاح و یکدست گردد.

  • مشخصات ابعادی و ضخامت: ضخامت این محصول دقیقا تابع ضخامت ورق مادر (معمولا از ۱.۵ تا ۲۰ میلی‌متر) است و طول شاخه‌های آن بین ۵۸۰۰ تا ۶۱۰۰ میلی‌متر قرار دارد.
  • مزایا و معایب فنی: دقت ضخامتی بسیار بالا، ظاهر تمیز و یکنواخت، و امکان سفارش‌سازی در هر عرض دلخواه (حتی عرض‌های غیرمرسوم مانند ۳۷ یا ۶۵ میلی‌متر) مهم‌ترین مزایای تسمه ماشین‌کاری است. در مقابل، لبه‌های تیز و برنده که نیازمند لبه‌گیری و سوهان‌کشی هستند، احتمال تاب برداشتن در ضخامت‌های نازک و قیمت بالاتر نسبت به تسمه نوردی و فابریک از معایب آن به شمار می‌روند.

۳. تسمه نوردی (تولید اقتصادی از ضایعات و قراضه)

در روش نوردی، ماده اولیه به جای شمش فابریک استاندارد، شامل قطعات ضخیم ورق‌های برگشتی، ضایعات آهن یا شمش‌های حاصل از ذوب قراضه است که پس از گداخته شدن در کوره، از غلتک‌های نورد سنتی عبور داده می‌شوند.

  • مشخصات ابعادی و ضخامت: این تسمه‌ها اغلب در عرض‌های ۲۰، ۲۵، ۳۰، ۴۰ و ۵۰ میلی‌متر، ضخامت‌های ۳ تا ۱۰ میلی‌متر و طول شاخه متغیر ۵۴۰۰ تا ۶۲۰۰ میلی‌متر (و گاهی ۴ تا ۷ متر) عرضه می‌گردند.
  • مزایا و معایب فنی: قیمت بسیار ارزان و مقرون‌به‌صرفه، مزیت اصلی تسمه نوردی برای کاربردهای سبک و غیرباربر نظیر ساخت نرده، حفاظ روی دیوار و درب‌وپنجره‌سازی است. با این حال، تلرانس ضخامتی بیشتر، کیفیت سطحی پایین‌تر و جوش‌پذیری نه‌چندان مطلوب به دلیل ناخالصی‌های احتمالی قراضه، استفاده از آن را در اسکلت‌های فلزی حساس محدود می‌سازد.

۴. تسمه ترانس (کششی سرد و صیقلی)

تسمه ترانس که با نام تسمه کششی نیز شناخته میشود، تخصصی‌ترین و دقیق‌ترین نوع تسمه فولادی از نظر کیفیت ظاهری و تلرانس ابعادی است. برای تولید این محصول، ابتدا تسمه فابریک یا ماشین‌کاری را درون استخر اسید رقیق (فرآیند اسیدشویی) غوطه‌ور می‌کنند تا تمامی پوسته‌های اکسیدی و سیاهی سطح فلز شسته شود. پس از خشک شدن، تسمه وارد دستگاه کشش سرد شده و از درون قالب‌های دقیق (حدیده) عبور می‌کند تا ضخامت آن با دقت دهم و صدم میلی‌متر کاسته و کالیبره شود. در مرحله پایانی، عملیات تاب‌گیری، سنگ‌زنی و پولیش اجرا می‌گردد تا محصولی کاملا صاف، براق و بدون کوچک‌ترین عیب سطحی برای صنایع ماشین‌سازی، ابزار دقیق، قطعه‌سازی خودرو و سیلندرسازی آماده شود.

۵. تسمه گالوانیزه، روغنی (DKP)، استنلس استیل و غیرآهنی

بسته به شرایط محیطی پروژه، تسمه‌ها از فلزات و پوشش‌های متنوعی ساخته می‌شوند:

  • تسمه روغنی (Black DKP Sheet): این تسمه‌ها پس از نورد گرم و اسیدشویی، تحت فرآیند نورد سرد (Rolling) تولید می‌شوند و ضخامتی بسیار ظریف بین ۰.۳۰ تا ۲ میلی‌متر (رایج‌ترین بازه ۱.۵ تا ۲ میلی‌متر) دارند. سطح کاملا صاف، بدون حفره و عاری از پلیسه (فرز) در ورق‌های DKP باعث شده این تسمه‌ها بهترین گزینه برای جوشکاری سریع، پوشش‌دهی لعاب و میناکاری، تولید ظروف آشپزخانه، کالاهای سفید (یخچال، فریزر، لباسشویی) و قطعات بدنه خودرو باشند.
  • تسمه گالوانیزه: این محصول به دلیل پوشش محافظ فلز روی، خاصیت ضدزنگ و مقاومت عالی در برابر رطوبت دارد. تسمه گالوانیزه در ضخامت‌های ۰.۵ تا ۶ میلی‌متر تولید شده و در اجرای سیستم ارتینگ و چاه ارت ساختمان، تولید کابل برق و تلفن، سینی کابل و بسته‌بندی در محیط‌های بیرونی استفاده می‌شود. جهت برآورد هزینه تولید این مقاطع، بررسی قیمت ورق گالوانیزه به عنوان متریال پایه اهمیت زیادی دارد.
  • تسمه استیل 304 و 316: تسمه استنلس استیل ۳۰۴ پرکاربردترین گرید ضدزنگ با قابلیت جوشکاری و فرم‌پذیری عالی در صنایع غذایی، لبنی، پزشکی، ساخت وسایل جراحی و نماهای مدرن است. تسمه استیل ۳۱۶ نیز یک آلیاژ نگیر از خانواده گرید ۳۰۰ است که به واسطه حضور عنصر مولیبدن در ترکیب شیمیایی خود، در برابر خوردگی حفره‌ای ناشی از کلریدها، آب شور دریا، اسیدهای صنعتی و دماهای بسیار بالا (ساخت کوره‌ها، پمپ‌های شیمیایی، سازه‌های دریایی و صنایع نفت و گاز) مقاومت بی‌نظیری از خود نشان می‌دهد.
  • تسمه آلومینیوم و مس: تسمه‌های آلومینیومی با چهارگوش‌های سوهان‌کشی شده، وزن بسیار سبک، انعطاف‌پذیری عالی و مقاومت مطلوب در دماهای برودتی دارند. تسمه‌های مسی نیز به دلیل هدایت الکتریکی و حرارتی فوق‌العاده در ساخت شینه‌های تابلو برق و سیم‌پیچ ترانسفورماتورهای قدرت به کار می‌روند.

۶. تسمه فلزی سوراخ دار (پانچ شده)

تسمه سوراخ‌دار مقطعی نوارشکل از جنس فولاد گالوانیزه یا سیاه در ضخامت‌های ۰.۷ تا ۳ میلی‌متر است که در طول آن سوراخ‌هایی با فواصل استاندارد پانچ شده‌اند. این محصول برای مهاربندی لوله‌های تاسیساتی، آویز کانال‌های تهویه مطبوع (HVAC)، لنگر انداختن قاب‌های چوبی و فلزی، عایق‌کاری صنعتی و اجرای اتصالات مقاوم در برابر طوفان و زلزله کاربرد گسترده‌ای دارد.

بررسی متالورژیکی گریدهای تسمه فولادی؛ آنالیز شیمیایی، خواص مکانیکی و چگالی

در پروژه‌های مهندسی، انتخاب ضخامت تسمه فولادی تنها نیمی از مسیر است و نیمه دیگر، انتخاب صحیح گرید متالورژیکی بر اساس نوع بارگذاری (کششی، سایشی، ضربه‌ای یا حرارتی) است. ترکیبات شیمیایی هر آلیاژ، ساختار فازی فولاد و چگالی آن را بین ۷.۷۰ تا ۸.۰۵ گرم بر سانتی‌متر مکعب (۷۷۵۰ تا ۸۰۵۰ کیلوگرم بر متر مکعب) تغییر می‌دهد:

  • فولادهای ساختمانی کم‌کربن (ST37، ST36 و ST52): گرید ST37 (با شماره استاندارد 1.0037) و ST36 پرمصرف‌ترین فولادهای نرم ساختمانی با جوش‌پذیری و شکل‌پذیری عالی هستند. در مقابل، گرید ST52 (استاندارد 1.0570) دارای حداکثر ۰.۲۲ درصد کربن، ۰.۵۵ درصد سیلیسیم و ۱.۶۰ درصد منگنز است که استحکام تسلیم و کششی قطعه را برای شاسی‌کشی سنگین و پل‌سازی به شدت ارتقا می‌دهد و همزمان قابلیت جوشکاری مطلوبی را حفظ می‌کند.
  • فولادهای ماشین‌کاری و عملیات حرارتی‌پذیر (CK45، CK85 و MO40): در تسمه CK45، استحکام تسلیم بسته به وضعیت متالورژیکی بین ۲۳۰ تا ۵۶۵ مگاپاسکال بوده و سختی آن در حالت آنیل شده حدود ۲۰۷ برینل است. گرید آلیاژی MO40 (استاندارد 1.7225) نیز با داشتن کروم و مولیبدن، تحمل تنش‌های دینامیکی و خستگی بسیار بالایی در قطعات صنعتی دارد.
  • فولادهای ابزار سردکار (SPK، SPK NL و 1.2436): در تسمه ابزاری SPK (گرید 1.2080)، میزان کربن حدود ۲ تا ۲.۱ درصد و کروم حدود ۱۲ درصد است. این ترکیب پس از عملیات حرارتی، ساختار مارتنزیتی و کاربیدهای کروم بسیار سختی ایجاد می‌کند که سختی قطعه را به ۵۸ تا ۶۴ راکول سی (HRC) رسانده و آن را برای ساخت تیغه‌های برش و قالب‌های پانچ ایده‌آل می‌سازد. گرید SPK NL (استاندارد 1.2379) چقرمگی و مقاومت ضربه‌ای بالاتری نسبت به SPK معمولی دارد و در گرید 1.2436 نیز افزودن ۰.۷ تا ۱.۲ درصد تنگستن باعث ریزدانه شدن ساختار و حفظ تیزی لبه برشی ابزار در شرایط سایش شدید میشود.
  • فولادهای ابزار گرمکار (2344 و 2767) و قالب پلاستیک (2312): گریدهای گرمکار مانند 1.2344 (معادل H13) و 1.2767 برای تحمل دماهای بالا و شوک‌های حرارتی در قالب‌های دایکاست و اکستروژن آلومینیوم طراحی شده‌اند. گرید 1.2312 نیز به دلیل عرضه در حالت پیش‌سخت شده، ماشین‌کاری عالی و قابلیت پرداخت سطحی بالا، بهترین انتخاب برای ساخت قالب‌های تزریق پلاستیک است.
  • فولاد فنر (7176)، تندبر (3255) و اتومات (0718): در تسمه فنر 7176، وجود ۰.۵۵ درصد کربن در کنار عنصر وانادیوم، خاصیت الاستیسیته و بازگشت‌پذیری فنری فوق‌العاده‌ای پس از باربرداری ایجاد می‌کند. گرید 3255 در دسته فولادهای خشکه هوایی (تندبر) برای ابزارهای براده‌برداری و گرید 0718 در رده فولادهای خوش‌تراش اتومات قرار می‌گیرند.

در جدول زیر، مشخصات فنی و چگالی دقیق این گریدها به صورت مقایسه‌ای گردآوری شده است:

گرید فولادطبقه متالورژیکیچگالی (kg/dm3)شاخص مکانیکی و شیمیاییکاربرد اصلی در صنعت
ST37 و A36ساختمانی عمومی۷.۸۰ تا ۷.۸۵کم‌کربن، جوش‌پذیری و خم‌کاری عالیاسکلت فلزی، بادبند، گریتینگ و حفاظ
ST52 و A709سازه‌ای مقاوم۷.۸۰ تا ۷.۸۵کربن ۰.۲۲٪، منگنز ۱.۶۰٪، تسلیم بالاشاسی ماشین‌آلات، جرثقیل و پل‌سازی
CK45کربن متوسط۷.۸۰ تا ۷.۸۵سختی آنیل ۲۰۷ برینل، تسلیم تا ۵۶۵ مگاپاسکالساخت شفت، محور، چرخ‌دنده و قطعات ماشین
MO40آلیاژی کروم‌مولیبدن۷.۸۰ تا ۷.۸۵مقاومت عالی به ضربه، سایش و پیچشصنایع سیمان، معدن، نفت و خودرو
SPK (1.2080)ابزار سردکار۷.۷۰کربن ۲.۱٪، کروم ۱۲٪، سختی ۵۸ تا ۶۴ HRCتیغه گیوتین، قیچی ورق‌بر و قالب برش
1.2312قالب پلاستیک۷.۸۴پیش‌سخت شده، قابلیت پولیش و ماشین‌کاریساخت قالب‌های دقیق تزریق پلاستیک
2344 و 2767ابزار گرمکار۷.۸۰دمای آستنیته تا ۱۰۸۰ درجه، مقاوم به حرارتقالب‌های فورج گرم، دایکاست و اکستروژن
7176فولاد فنر۷.۸۵کربن ۰.۵۵٪ با وانادیوم، حد الاستیک بالافنرهای تخت کامیون، قطار و واشر فنری

اصول جوشکاری و سیکل عملیات حرارتی (سخت‌کاری) تسمه فولادی

جوش‌پذیری تسمه‌های فولادی رابطه معکوسی با درصد کربن معادل (CE) آن‌ها دارد. تسمه‌های ساختمانی تولید شده از شمش یا برش ورق‌های کم‌کربن که با بررسی قیمت ورق سیاه تامین می‌شوند، به راحتی و بدون نیاز به عملیات حرارتی خاص با فرآیندهای قوس الکتریکی دستی (SMAW) و گاز محافظ (MIG/MAG) جوشکاری می‌گردند. اما در تسمه‌های آلیاژی و پرکربن مانند CK45، MO40 و SPK، تمرکز حرارت قوس الکتریکی و سرد شدن سریع ناحیه مجاور جوش، منجر به تشکیل ساختار مارتنزیتی ترد و ایجاد ترک‌های سرد مویی می‌شود؛ بنابراین اجرای عملیات پیش‌گرمایش (Preheating) و پس‌گرمایش در این گریدها کاملا ضروری است.

برای دستیابی به سختی و چقرمگی هدف در تسمه‌های آلیاژی و ابزاری، سیکل عملیات حرارتی سخت‌کاری در سه گام مهندسی اجرا میشود:

  1. مرحله آستنیته کردن (Austenitizing): حرارت دادن یکنواخت تسمه در کوره تا دمای بحرانی (حدود ۹۰۰ درجه سانتی‌گراد برای فولادهای کربنی متوسط و تا ۱۰۸۰ درجه سانتی‌گراد برای فولاد گرمکار 2344) جهت تبدیل ساختار به فاز آستنیت و حل شدن کاربیدهای آلیاژی.
  2. مرحله کوئنچ یا آب‌دهی (Quenching): سرد کردن سریع قطعه در محیط خنک‌کننده متناسب با گرید فولاد (روغن، جریان هوا یا حمام نمک مذاب) به منظور قفل کردن ساختار در فاز بسیار سخت مارتنزیتی و جلوگیری از اعوجاج قطعه.
  3. مرحله تمپر یا برگشت (Tempering): حرارت‌دهی مجدد قطعه کوئنچ شده در دمای پایین‌تر جهت آزادسازی تنش‌های پسماند، رفع تردی و شکنندگی مارتنزیت و ایجاد تعادل بهینه میان سختی سایشی و چقرمگی ضربه‌ای.

جدول وزن تسمه آهنی و نحوه محاسبه وزن تسمه فولادی

دسترسی به جدول وزن تسمه آهنی (مبتنی بر استاندارد اشتال) به مهندسان طراح و خریداران کمک می‌کند تا بدون درگیر شدن در محاسبات پیچیده، وزن هر شاخه یا رول را استخراج کرده و بار مرده سازه، ظرفیت بارگیری کامیون و هزینه نهایی خرید را به دقت برآورد نمایند. در جدول زیر، وزن استاندارد یک شاخه ۶ متری (طول 6000 میلی‌متر) برای سایزهای پرتقاضای بازار بر مبنای چگالی ۷.۸۵ گرم بر سانتی‌متر مکعب درج شده است:

سایز تسمه (میلی‌متر)ضخامت (mm)عرض (mm)طول شاخه (mm)وزن شاخه ۶ متری (kg)
۲۰ × ۳۳۲۰6000۲.۸۳
۲۵ × ۳۳۲۵6000۳.۵۳
۳۰ × ۳۳۳۰6000۴.۲۴
۳۵ × ۳۳۳۵6000۴.۹۵
۴۰ × ۳۳۴۰6000۵.۶۵
۴۵ × ۳۳۴۵6000۶.۳۶
۵۰ × ۳۳۵۰6000۷.۰۷
۵۵ × ۳۳۵۵6000۷.۷۷
۶۰ × ۳۳۶۰6000۸.۴۸
۲۰ × ۴۴۲۰6000۳.۷۷
۲۵ × ۴۴۲۵6000۴.۷۱
۳۰ × ۴۴۳۰6000۵.۶۵
۳۵ × ۴۴۳۵6000۶.۵۹
۴۰ × ۴۴۴۰6000۷.۵۴
۴۵ × ۴۴۴۵6000۸.۴۸
۵۰ × ۴۴۵۰6000۹.۴۲
۵۵ × ۴۴۵۵6000۱۰.۳۶
۶۰ × ۴۴۶۰6000۱۱.۳۰
۲۰ × ۵ (تسمه ۲)۵۲۰6000۴.۷۱
۲۵ × ۵۵۲۵6000۵.۸۹
۳۰ × ۵ (تسمه ۳)۵۳۰6000۷.۰۷
۳۵ × ۵۵۳۵6000۸.۲۴
۴۰ × ۵ (تسمه ۴)۵۴۰6000۹.۴۲
۴۵ × ۵۵۴۵6000۱۰.۶۰
۵۰ × ۵ (تسمه ۵)۵۵۰6000۱۱.۷۸
۵۵ × ۵۵۵۵6000۱۲.۹۵
۶۰ × ۵۵۶۰6000۱۴.۱۳
۶۵ × ۵۵۶۵6000۱۵.۳۱
۷۰ × ۵۵۷۰6000۱۶.۴۹
۷۵ × ۵۵۷۵6000۱۷.۶۶
۸۰ × ۵۵۸۰6000۱۸.۸۴
۱۰۰ × ۵۵۱۰۰6000۲۳.۵۵
۲۰ × ۶۶۲۰6000۵.۶۵
۲۵ × ۶۶۲۵6000۷.۰۷
۳۰ × ۶۶۳۰6000۸.۴۸
۳۵ × ۶۶۳۵6000۹.۸۹
۴۰ × ۶۶۴۰6000۱۱.۳۰
۴۵ × ۶۶۴۵6000۱۲.۷۱
۵۰ × ۶۶۵۰6000۱۴.۱۳
۵۵ × ۶۶۵۵6000۱۵.۵۴
۶۰ × ۶۶۶۰6000۱۶.۹۶
۶۵ × ۶۶۶۵6000۱۸.۳۷
۷۰ × ۶۶۷۰6000۱۹.۷۸
۷۵ × ۶۶۷۵6000۲۱.۲۰
۸۰ × ۶۶۸۰6000۲۲.۶۱
۱۰۰ × ۶۶۱۰۰6000۲۸.۲۶
۱۲۰ × ۶۶۱۲۰6000۳۳.۹۱
۵۰ × ۸۸۵۰6000۱۸.۸۴
۶۰ × ۸۸۶۰6000۲۲.۶۱
۸۰ × ۸۸۸۰6000۳۰.۱۴
۱۰۰ × ۸۸۱۰۰6000۳۷.۶۸
۲۰ × ۱۰۱۰۲۰6000۹.۴۲
۵۰ × ۱۰۱۰۵۰6000۲۳.۵۵
۱۰۰ × ۱۰۱۰۱۰۰6000۴۷.۱۰
۱۲۰ × ۱۰۱۰۱۲۰6000۵۶.۵۲

فرمول محاسبه وزن تسمه آهنی برای انواع مدل‌ها به همراه مثال عملی

در صورتی که ابعاد تسمه مورد نظر شما در جدول فوق نباشد (مانند تسمه‌های ماشین‌کاری با طول یا عرض سفارشی)، به سادگی می‌توانید از طریق فرمول ریاضی جرم، وزن دقیق قطعه را محاسبه کنید. مبنای این فرمول، حاصل‌ضرب حجم هندسی تسمه در چگالی فولاد (۷.۸۵ گرم بر سانتی‌متر مکعب و در برخی جداول اشتال ۷.۸۶ گرم بر سانتی‌متر مکعب) است:

  • فرمول محاسبه وزن تسمه (بر حسب طول متری و ابعاد میلی‌متری): وزن تسمه (کیلوگرم) = طول (متر) × عرض (میلی‌متر) × ضخامت (میلی‌متر) × ۰.۰۰۷۸۵
  • فرمول محاسبه وزن یک متر تسمه فولادی: وزن یک متر تسمه (کیلوگرم) = عرض (میلی‌متر) × ضخامت (میلی‌متر) × ۰.۰۰۷۸۵

به‌عنوان مثال، اگر قصد خرید یک شاخه ۶ متری تسمه فولادی با ضخامت ۵ میلی‌متر و عرض ۵۰ میلی‌متر را داشته باشید، مراحل محاسبه به این شکل است: ۶ (متر) × ۵۰ (میلی‌متر) × ۵ (میلی‌متر) × ۰.۰۰۷۸۵ = ۱۱.۷۸ کیلوگرم. حال اگر همین ابعاد را با ضریب کارخانه‌ای ۷.۸۶ محاسبه کنیم، وزن هر شاخه برابر با ۱۱.۷۹ کیلوگرم (۱۱,۷۹۰ گرم) خواهد شد. آگاهی از این فرمول به شما کمک می‌کند تا هنگام استعلام قیمت روز تسمه آهنی، وزن باسکول را با وزن تئوری تطبیق داده و از صحت تناژ ارسالی اطمینان کامل حاصل نمایید.

فرمول محاسبه وزن تسمه آهنی بر اساس ضخامت تسمه فولادی و عرض مقطع
راهنمای تصویری پارامترهای طول، عرض، ضخامت و چگالی ۷.۸۵ در فرمول محاسبه وزن تسمه فولادی

بررسی وزن و کاربرد تسمه فولادی بر اساس ضخامت (از ۲ تا ۱۰ میلی‌متر)

تحلیل رفتار سازه‌ای و وزن تسمه‌ها بر پایه فاکتور ضخامت، دیدگاه بسیار روشنی برای انتخاب مقطع بهینه در اختیار مهندسان قرار می‌دهد:

  • وزن و کاربرد تسمه ضخامت ۲ میلی‌متر: تسمه ۲ میلی‌متر در رده مقاطع سبک قرار دارد و وزن هر متر طول آن در عرض ۲۰ میلی‌متر تنها حدود ۳۱۴ گرم (معادل ۱.۸۸ کیلوگرم برای شاخه ۶ متری) است. این ضخامت برای پروژه‌هایی که به ظرافت، خم‌پذیری بالا و وزن کم نیاز دارند، نظیر ساخت گل‌نرده، فرفورژه، بست‌های تاسیساتی، قطعات لوازم خانگی و قاب‌های سبک بسیار ایده‌آل است.
  • وزن و کاربرد تسمه ضخامت ۳ میلی‌متر: تسمه ۳ میلی‌متر نسبت به ضخامت ۲ میلی‌متر استحکام خمشی به مراتب بالاتری دارد. وزن یک شاخه ۶ متری تسمه ۲۰×۳ حدود ۲.۸۳ کیلوگرم، سایز ۳۰×۳ حدود ۴.۲۴ کیلوگرم، سایز ۴۰×۳ حدود ۵.۶۵ کیلوگرم و سایز ۶۰×۳ حدود ۸.۴۸ کیلوگرم است. از این ضخامت به وفور در ساخت درب و پنجره‌های فلزی، حفاظ‌های آکاردئونی، نردبان و قطعات سبک ماشین‌آلات استفاده میشود.
  • وزن و کاربرد تسمه ضخامت ۴ میلی‌متر: تسمه ۴ میلی‌متر در مرز میان مقاطع سبک و نیمه‌سنگین ایستاده است. وزن شاخه ۶ متری آن در سایز ۳۰×۴ برابر با ۵.۶۵ کیلوگرم و در سایز ۴۰×۴ برابر با ۷.۵۴ کیلوگرم است. این رده در ساخت کلاف‌های صنعتی، اتصالات ثانویه اسکلت فلزی، ساخت واشرهای تخت و تجهیزات کشاورزی کاربرد فراوانی دارد.
  • وزن و کاربرد تسمه ضخامت ۵ میلی‌متر: ضخامت ۵ میلی‌متر پرتقاضاترین و استراتژیک‌ترین سایز تسمه در بازار آهن ایران است. وزن هر شاخه ۶ متری در سایزهای معروف این رده شامل سایز ۲۰×۵ (تسمه ۲ بازاری) برابر ۴.۷۱ کیلوگرم، سایز ۳۰×۵ (تسمه ۳) برابر ۷.۰۷ کیلوگرم، سایز ۴۰×۵ (تسمه ۴) برابر ۹.۴۲ کیلوگرم، سایز ۵۰×۵ (تسمه ۵) برابر ۱۱.۷۸ کیلوگرم و سایز ۱۰۰×۵ برابر ۲۳.۵۵ کیلوگرم است. تولید صفحات گریتینگ و کف‌پله‌های صنعتی، اجرای شبکه‌های ارتینگ، ساخت اتصالات ساختمانی و قطعات خودرو مهم‌ترین حوزه‌های مصرف تسمه ۵ میل هستند.
  • وزن و کاربرد تسمه ضخامت ۶ و ۸ میلی‌متر: با عبور از ضخامت ۶ میلی‌متر (مانند سایز ۶۰×۶ با وزن شاخه ۱۶.۹۶ کیلوگرم) و ورود به ضخامت ۸ میلی‌متر (سایز ۵۰×۸ با وزن ۱۸.۸۴ کیلوگرم، سایز ۶۰×۸ با وزن ۲۲.۶۱ کیلوگرم، سایز ۸۰×۸ با وزن ۳۰.۱۴ کیلوگرم و سایز ۱۰۰×۸ با وزن ۳۷.۶۸ کیلوگرم)، وارد قلمرو مقاطع باربر صنعتی می‌شویم که در ساخت ماشین‌آلات خط تولید، بادبندهای سازه‌ای و بازوهای مکانیکی به کار می‌روند.
  • وزن و کاربرد تسمه ضخامت ۱۰ میلی‌متر و بالاتر: تسمه ۱۰ میلی‌متر (با وزن شاخه ۹.۴۲ کیلوگرم در عرض ۲۰ میلی‌متر، ۲۳.۵۵ کیلوگرم در عرض ۵۰ میلی‌متر و ۴۷.۱۰ کیلوگرم در عرض ۱۰۰ میلی‌متر) و ضخامت‌های بالاتر ۱۲ تا ۳۰ میلی‌متر، برای تحمل تنش‌های فوق‌سنگین در شاسی‌کشی تریلی و کامیون، ریل‌های حرکتی جرثقیل، مهاربندی لرزه‌ای برج‌ها و ساخت قالب‌های صنعتی استفاده می‌شوند.

تفاوت تسمه فولادی با ورق و نبشی؛ کدام برای پروژه شما مناسب‌تر است؟

انتخاب صحیح میان تسمه فولادی، ورق فولادی و نبشی، تاثیر مستقیمی بر سرعت اجرای پروژه و کاهش ضایعات کارگاهی دارد. اگرچه تسمه ماشین‌کاری در عمل حاصل برش طولی ورق فولادی است، اما این دو محصول از ۵ منظر کلیدی با یکدیگر تفاوت دارند:

  1. تفاوت از لحاظ ضخامت: ورق‌های فولادی در سه رده نازک (۰.۱ تا ۲.۷۵ میلی‌متر)، متوسط (۲.۷۵ تا ۴.۷۵ میلی‌متر) و ضخیم (۵ میلی‌متر به بالا تا ۳۰۰ میلی‌متر برای ساخت بدنه کشتی و مخازن عظیم) تولید می‌شوند؛ در حالی که حداکثر ضخامت تسمه فولادی در کاربردهای رایج ۲۰ الی ۳۰ میلی‌متر است.
  2. تفاوت از لحاظ ابعاد و عرض: ورق‌های فولادی به صورت فابریک در عرض‌های استاندارد ۱۰۰۰، ۱۲۵۰، ۱۵۰۰ و ۲۰۰۰ میلی‌متر (یا ۴۸ تا ۹۶ اینچ و طول‌های ۲۴۰ تا ۴۸۰ اینچ) تولید می‌شوند؛ اما تسمه فولادی مقطعی باریک با عرض متداول ۱۰ تا ۲۰۰ میلی‌متر است.
  3. تفاوت از لحاظ شکل و انعطاف‌پذیری: باریک بودن سطح مقطع تسمه باعث میشود که نسبت به ورق‌های پهن، بسیار راحت‌تر خم شده و در زوایای پیچیده بدون نیاز به دستگاه‌های نورد عریض فرم بگیرد.
  4. تفاوت از لحاظ روش تولید: ورق فولادی منحصرا از نورد اسلب در کارخانه‌های مادر تولید می‌گردد؛ اما تسمه علاوه بر برش ورق (ماشین‌کاری)، به صورت نورد مستقیم از شمش (فابریک) و کشش سرد در حدیده (ترانس) نیز ساخته می‌شود.
  5. تفاوت از لحاظ حوزه کاربری: ورق‌های عریض برای ساخت لوله‌های انتقال نفت و گاز، مخازن تحت فشار، سقف عرشه فولادی، بدنه خودرو و کشتی‌سازی مصرف می‌شوند؛ در حالی که تسمه برای ساخت گریتینگ، بادبند، نردبان، پنجره آکاردئونی، هسته ترانسفورماتور و کمربند بسته‌بندی کاربرد دارد. همچنین در پروژه‌های صنایع غذایی و شیمیایی که خریداران به دنبال استعلام قیمت ورق استیل هستند، استفاده از تسمه‌های استیل آماده برای ساخت فریم‌ها و پایه‌ها بسیار رایج است.

در جدول زیر، مقایسه مهندسی میان تسمه، ورق و نبشی فولادی ارائه شده است:

ویژگی فنیتسمه فولادیورق فولادینبشی فولادی
هندسه سطح مقطعمستطیل مسطح و باریکصفحه مسطح و عریضمقطع زاویه‌دار L شکل
بازه ضخامت رایج۰.۵ تا ۳۰ میلی‌متر۰.۱ تا ۳۰۰ میلی‌متر۲ تا ۲۰ میلی‌متر
بازه عرض رایج۱۰ تا ۲۰۰ میلی‌متر۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ میلی‌متربال‌های ۲۰ تا ۲۰۰ میلی‌متر
مقاومت سازه‌ای غالبمقاومت کششی محوری و برشیمقاومت صفحه‌ای و پوششیمقاومت خمشی و کمانشی دوجهته
پرت مصالح در قطعات باریکنزدیک به صفر (آماده مصرف)بالا (نیازمند برشکاری و دورریز)بسیار کم در اتصالات نبشی‌کشی

جمع‌بندی اقتصادی برای انتخاب بین تسمه و ورق: اگر در کارگاه خود تجهیزات برش گیوتین یا لیزر ندارید و به مقاطع باریک با عرض زیر ۲۰۰ میلی‌متر نیاز دارید، خرید مستقیم تسمه آماده به مراتب اقتصادی‌تر از خرید ورق کامل و پرداخت هزینه حمل، برشکاری و پرت ورق خواهد بود.

کارخانه‌های برتر تولیدکننده تسمه فلزی در ایران و مشخصات ابعادی آن‌ها

مشخصات هندسی، کیفیت سطح و بازه ضخامت تسمه فولادی در کارخانه‌های مختلف کشور با یکدیگر متفاوت است. آشنایی با سبد تولیدات معتبرترین کارخانجات ایران به شما کمک می‌کند تا برند متناسب با نیاز پروژه خود را انتخاب کنید:

  • شرکت نورد یزد: این مجتمع صنعتی که از سال ۱۳۷۵ در استان یزد آغاز به کار کرده، یکی از قطب‌های اصلی تولید تسمه‌های فابریک سنگین در کشور است. تسمه‌های نورد یزد در ضخامت‌های ۸، ۱۰، ۱۲، ۱۵، ۲۰، ۲۵ و ۳۰ میلی‌متر و در عرض‌های ۱۵۰، ۲۰۰، ۲۵۰ و ۳۰۰ میلی‌متر تولید می‌شوند. وزن هر شاخه ۶ متری از محصولات این کارخانه در سایز ۱۵۰×۸ برابر ۵۶ کیلوگرم، در سایز ۲۰۰×۱۰ برابر ۹۴ کیلوگرم، در سایز ۲۰۰×۱۵ برابر ۱۴۱ کیلوگرم، در سایز ۳۰۰×۲۰ برابر ۲۸۱ کیلوگرم و در سنگین‌ترین سایز یعنی ۳۰۰×۳۰ برابر با ۴۲۱ کیلوگرم است.
  • شرکت فولاد کوهپایه (اصفهان): این شرکت معتبر که از سال ۱۳۸۲ فعالیت خود را در اصفهان آغاز نمود، یکی از شناخته‌شده‌ترین تولیدکنندگان مقاطع فابریک سایز ریز و متوسط در ایران و خاورمیانه است. تسمه‌های فابریک کوهپایه با طول دقیق 6000 میلی‌متر، لبه‌های کاملا استاندارد و کیفیت متالورژیکی کم‌نظیر تولید می‌شوند.
  • شرکت نورد آریان فولاد (قزوین): این کارخانه بزرگ صنعتی در شهرستان بوئین‌زهرا (تاسیس ۱۳۸۰)، تسمه‌های فولادی سنگین و صنعتی را از ضخامت ۸ میلی‌متر به بالا و تا عرض استثنایی ۴۰۰ میلی‌متر با کیفیت نورد عالی عرضه می‌کند.
  • گروه صنعتی غفاری: این مجموعه باسابقه (تاسیس ۱۳۴۰)، مرجع تخصصی تولید تسمه‌های بسته‌بندی در ایران است. تسمه‌های گالوانیزه غفاری در عرض‌های ۱۶، ۱۹ و ۳۲ میلی‌متر با ضخامت ۰.۵ تا ۱.۲ میلی‌متر و تسمه‌های روغنی آن در همین عرض‌ها با ضخامت ۰.۵ تا ۱.۵ میلی‌متر برای بسته‌بندی ایمن بارهای سنگین تولید می‌گردند.
  • شرکت پروفیل فولادی اصفهان: این کارخانه تسمه‌های آهنی را در دو تیپ فابریک (در سایزهای ۳ و ۴ میلی‌متر) و تسمه ورقی ماشین‌کاری (در عرض‌های ۳ تا ۵ سانتی‌متر و ضخامت ۳ تا ۴ میلی‌متر) به بازار عرضه می‌نماید.
  • سایر تولیدکنندگان معتبر داخلی و خارجی: کارخانجات ذوب‌آهن اصفهان، فولاد احرامیان یزد، فولاد تهران، نورد متین، فولاد الوند، فولاد اکسین اهواز، نیکان و همچنین برندهای معتبر وارداتی از کشورهای چین و اوکراین (تامین‌کننده تسمه‌های آلیاژی گرمکار، سردکار و قالب‌سازی) سایر نیازهای صنایع کشور را پوشش می‌دهند.
خرید تسمه فولادی در ضخامت های متنوع و استعلام قیمت روز تسمه آهنی از فولاد شاهان
انبار سرپوشیده و مجهز فولاد شاهان؛ آماده بارگیری و ارسال فوری انواع تسمه فابریک، ماشین‌کاری و آلیاژی به سراسر کشور

قیمت تسمه فلزی و راهنمای خرید مستقیم از فولاد شاهان

درک عواملی که بر نوسانات روزانه بازار تاثیر می‌گذارند، به مدیران خرید کمک می‌کند تا در بهترین زمان ممکن نسبت به تامین متریال پروژه اقدام نمایند. مهم‌ترین پارامترهای تعیین‌کننده قیمت تسمه فولادی در بازار ایران عبارت‌اند از:

  1. ضخامت و ابعاد تسمه: هرچه ضخامت و عرض تسمه افزایش یابد، وزن شاخه بیشتر شده و قیمت تمام‌شده هر شاخه بالاتر می‌رود. البته در ضخامت‌های بسیار نازک (زیر ۱.۵ میلی‌متر) به دلیل هزینه‌های نورد سرد و برشکاری دقیق، نرخ پایه هر کیلوگرم بالاتر است.
  2. گرید فولاد و ترکیب آلیاژی: تسمه‌های ساختمانی ST37 اقتصادی‌ترین قیمت را دارند؛ در حالی که حضور عناصر آلیاژی گران‌بها نظیر کروم، نیکل، مولیبدن، وانادیوم، کبالت و تنگستن در گریدهای استیل، گرمکار و سردکار، قیمت هر کیلوگرم را به طور چشمگیری افزایش می‌دهد.
  3. روش تولید و دقت ابعادی: به ترتیب تسمه‌های ترانس (کششی) و ماشین‌کاری به علت فرآیندهای تکمیلی اسیدشویی، حدیده‌کاری، برش گیوتین و اتوکشی، قیمت بالاتری نسبت به تسمه‌های فابریک و نوردی دارند.
  4. قیمت روز ورق فولادی و شمش آهن: از آنجا که ورق سیاه و شمش فولادی مواد اولیه مستقیم تولید تسمه هستند، تغییرات قیمت سنگ‌آهن، شمش و ورق در بورس کالا مستقیما نرخ تسمه را تغییر می‌دهد.
  5. نوسانات نرخ ارز، برند سازنده و هزینه حمل: تغییرات نرخ دلار (به‌ویژه در گریدهای آلیاژی وارداتی)، سیاست قیمت‌گذاری کارخانه تولیدکننده، میزان عرضه و تقاضای فصلی بازار ساخت‌وساز و فاصله مبدا بارگیری تا محل تخلیه پروژه، سایر عوامل اثرگذار بر قیمت نهایی هستند.

چرا خرید تسمه فولادی از شرکت فولاد شاهان بهترین انتخاب است؟

مجموعه فولاد شاهان به عنوان یکی از معتبرترین مراکز تامین و توزیع محصولات فولادی در کشور، بستر خریدی امن، شفاف و بدون واسطه را برای صنایع و پیمانکاران فراهم کرده است:

  • تنوع کامل سایز و گرید: تامین تمامی سایزهای تسمه فابریک، ماشین‌کاری، نوردی، ترانس، گالوانیزه، استیل و آلیاژی در ضخامت‌های ۰.۵ تا ۱۲۵ میلی‌متر از برترین برندهای داخلی و خارجی.
  • تضمین کیفیت و دقت ابعادی: ارائه ضمانت تطابق کامل ضخامت تسمه فولادی و آنالیز شیمیایی بار ارسالی با مشخصات مندرج در پیش‌فاکتور، همراه با برگه آنالیز و سرتیفیکیت معتبر.
  • خدمات برشکاری و تولید سفارشی: امکان تولید تسمه ماشین‌کاری در عرض‌ها و طول‌های سفارشی مطابق نقشه اجرایی مشتری، همراه با عملیات اتوکشی، صاف‌کاری و لبه‌گیری دقیق.
  • قیمت رقابتی و شرایط پرداخت منعطف: اعلام قیمت به صورت کیلویی و شاخه‌ای، صدور فاکتور رسمی معتبر و امکان تسویه به صورت نقدی یا اعتباری (چک و LC) برای پروژه‌ها و کارخانجات تولیدی پس از اعتبارسنجی واحد مالی.

ثبت سفارش سریع در فولاد شاهان: کافی است مشخصات تسمه درخواستی (شامل گرید، ضخامت، عرض، طول و تناژ) را با کارشناسان فروش فولاد شاهان در میان بگذارید تا در کوتاه‌ترین زمان ممکن، پیش‌فاکتور رسمی صادر شده و بار شما از انبار تهران یا مستقیما از کارخانه به سراسر کشور ارسال گردد.

پرسش‌های متداول در مورد تسمه فولادی

گرید و ترکیب شیمیایی فولاد (ساختمانی، آلیاژی یا استیل)، ابعاد مقطع شامل ضخامت، عرض و طول، روش تولید (ترانس، ماشین‌کاری، فابریک یا نوردی)، نرخ روز شمش و ورق فولادی، برند کارخانه تولیدکننده، نوسانات نرخ ارز، حجم سفارش و هزینه حمل‌ونقل به طور مستقیم بر قیمت تسمه فولادی اثر می‌گذارند.
جدول وزنی تسمه فولادی مرجعی مهندسی بر پایه جدول اشتال است که وزن دقیق هر متر طول یا هر شاخه ۶ متری تسمه را بر اساس ضخامت و عرض مشخص می‌کند. این جدول برای برآورد سریع بودجه خرید، جلوگیری از سفارش بار اضافی یا کسری متریال، محاسبه بار مرده سازه و انتخاب خودروی باربری مناسب اهمیت حیاتی دارد.
قیمت روز تسمه آهنی بر اساس نرخ روزانه شمش و ورق در بورس کالا، هزینه‌های نورد و برشکاری و میزان عرضه و تقاضا تعیین شده و همه روزه در وب‌سایت فولاد شاهان به‌روزرسانی میشود. همچنین جهت دریافت قیمت لحظه‌ای روی تناژ می‌توانید با واحد فروش تماس بگیرید.
تسمه‌ها در جنس‌های بسیار متنوعی شامل فولاد ساختمانی کم‌کربن (ST37 و ST52)، فولادهای آلیاژی و ابزاری (CK45، MO40، SPK، 2312، 2344 و فنر 7176)، ورق روغنی نورد سرد (DKP)، ورق گالوانیزه گرم، استنلس استیل ضدزنگ (304 و 316)، آلومینیوم، مس، برنج و غیره تولید می‌شوند.
در بازار آهن، مبنای اصلی اعلام قیمت و تسویه نهایی انواع تسمه آهنی بر اساس وزن باسکول (به صورت کیلویی) است؛ با این حال کارشناسان فروش فولاد شاهان بر اساس جدول وزن استاندارد، قیمت دقیق هر شاخه ۶ متری را نیز برای سهولت تصمیم‌گیری به مشتریان اعلام می‌کنند.
طول استاندارد تسمه فابریک دقیقا ۶ متر (6000 میلی‌متر) است. در تسمه‌های ماشین‌کاری طول شاخه بین ۵۸۰۰ تا ۶۱۰۰ میلی‌متر و در تسمه‌های نوردی بین ۵۴۰۰ تا ۶۲۰۰ میلی‌متر (و در برخی کارگاه‌ها بین ۴ تا ۷ متر) متغیر است. تسمه‌های نازک بسته‌بندی نیز به صورت رول (کلاف) عرضه می‌گردند.
ضخامت و ابعاد تسمه بر اساس استاندارد بین‌المللی EN 10058، کالیبر غلتک‌های کارخانه سازنده و محاسبات مهندسی سازه (میزان تنش کششی، برشی و محدودیت فضای نصب) تعیین میشود. به طور کلی ضخامت تسمه‌ها بین ۰.۵ تا ۳۰ میلی‌متر (و در گریدهای آلیاژی تا ۱۲۵ میلی‌متر) و عرض آن‌ها بین ۱۰ تا ۲۰۰ میلی‌متر (سفارشی تا ۶۰۰ میلی‌متر) است.
برای محاسبه وزن هر شاخه تسمه فولادی بر حسب کیلوگرم، کافی است «طول تسمه بر حسب متر» را در «عرض بر حسب میلی‌متر»، «ضخامت بر حسب میلی‌متر» و عدد ثابت «۰.۰۰۷۸۵» (چگالی فولاد) ضرب کنید.
اگر برای ساخت بادبند، گریتینگ، حفاظ، نردبان، قطعات صنعتی یا قالب‌سازی به مقاطع باریک با عرض زیر ۲۰۰ میلی‌متر نیاز دارید، خرید تسمه فولادی آماده به دلیل حذف پرت مصالح و صرفه‌جویی در هزینه و زمان برشکاری بسیار مناسب‌تر از خرید ورق است. ورق فولادی برای سطوح عریض، مخازن، بدنه کشتی و سقف عرشه فولادی کاربرد دارد.
ورق فولادی محصولی مسطح و عریض در شش نوع اصلی سیاه، روغنی، گالوانیزه، اسیدشویی، رنگی و آجدار است. برای تولید تسمه‌های ماشین‌کاری سازه‌ای و صنعتی، ورق سیاه فابریک ST37 و ST52، برای تسمه‌های ظریف با سطح صیقلی ورق روغنی، و برای محیط‌های مرطوب ورق گالوانیزه بهترین انتخاب هستند.
ورق‌های ST36 و ST37 از دسته فولادهای ساختمانی کم‌کربن هستند که به دلیل استحکام کششی متعادل، انعطاف‌پذیری عالی، جوش‌پذیری بی‌نقص و قیمت اقتصادی، اصلی‌ترین ماده اولیه برای تولید تسمه‌های ساختمانی و صنعتی در ایران محسوب می‌شوند.
سقف عرشه فولادی (Steel Deck) نوعی سقف مدرن در سازه‌های اسکلت فلزی است که با ورق‌های گالوانیزه شادولاین ذوزنقه‌ای، گل‌میخ و بتن اجرا شده و وزن سازه را کاهش می‌دهد. در اجرای مهاربندی‌های جانبی، اتصالات پیرامونی و تقویت بازشوهای این سقف‌ها، از انواع تسمه و نبشی فولادی استفاده می‌شود.
گرید آلیاژی 1.2312 به دلیل عرضه در وضعیت پیش‌سخت شده، قابلیت ماشین‌کاری و تراشکاری بسیار روان، مقاومت سایشی مطلوب و قابلیت پرداخت سطحی عالی، بهترین گزینه برای ساخت قالب‌های تزریق پلاستیک است.
بله، جهت انتخاب دقیق‌ترین ضخامت تسمه فولادی، تعیین گرید آلیاژی متناسب با شرایط کاری قطعه، برآورد تناژ و استعلام آخرین قیمت روز بازار، می‌توانید همین حالا با کارشناسان فروش فولاد شاهان تماس بگیرید و از مشاوره فنی رایگان بهره‌مند شوید.
نظرتان راجع به این نوشته

شاید این نوشته نیز مورد علاقه شما باشد

دیدگاه کاربران در رابطه با
ضخامت تسمه فولادی؛ راهنمای جامع ابعاد، جدول وزن و خرید مستقیم از فولاد شاهان
محصولات فولاد شاهان
بستنباز کردن