Skip to main content

فولاد شاهان

جدول ضخامت ورق آهنی | راهنمای کامل ابعاد انواع ورق فولادی در بازار

چرا شناخت دقیق ضخامت ورق آهنی حیاتی است؟

انتخاب دقیق ضخامت ورق آهنی یکی از حیاتی‌ترین تصمیمات مهندسی و اقتصادی در اجرای پروژه‌های ساختمانی، خودروسازی، مخزن‌سازی و صنایع سنگین به شمار می‌رود. فاصله عمودی میان دو سطح موازی بالایی و پایینی شیت یا رول فولادی که با واحد میلی‌متر (mm) یا در برخی استانداردهای بین‌المللی با واحد اینچ و گیج (Gauge) سنجیده می‌شود، مستقیماً تعیین‌کننده استحکام کششی، مقاومت خمشی، قابلیت شکل‌پذیری، وزن نهایی سازه و در نهایت بودجه پروژه است. به طور کلی در بازار ایران، ورق‌های نازک در بازه ۰.۱۸ تا ۲.۷۵ میلی‌متر، ورق‌های متوسط در بازه ۳ تا ۵ میلی‌متر و ورق‌های ضخیم صنعتی از ۶ تا بیش از ۱۰۰ میلی‌متر تولید و عرضه می‌شوند.

عدم توجه به تلرانس‌های ابعادی و انتخاب ضخامتی خارج از استانداردهای کارخانه‌ای، یا موجب افزایش غیرضروری وزن سازه و تحمیل هزینه‌های سنگین مالی می‌شود و یا با کاهش ضریب اطمینان، ایمنی کل پروژه را به خطر می‌اندازد. از آنجا که قیمت ورق آهنی امروز به صورت مستقیم بر مبنای وزن هر شیت یا رول و کیفیت نورد کارخانه تولیدکننده محاسبه می‌گردد، شناخت دقیق جدول ضخامت‌ها پیش از ثبت سفارش یک ضرورت فنی است. در این راهنمای جامع و تخصصی از مجله فولاد شاهان، تمامی ابعاد، استانداردهای جهانی، ظرفیت تولید کارخانه‌های داخلی و جداول وزنی انواع ورق‌های فلزی و فولادی را با نگاهی کاربردی بررسی می‌کنیم.

جدول ضخامت انواع ورق آهنی شامل ورق سیاه، روغنی، گالوانیزه و استیل در بازار ایران
دسته‌بندی استاندارد ضخامت انواع ورق‌های فولادی و فلزی از ۰.۱۸ تا ۱۰۰ میلی‌متر بر اساس روش نورد و کاربرد صنعتی

آشنایی با ورق فولادی و بررسی جدول ضخامت انواع ورق

ورق فولادی که در عرف بازار ایران با نام ورق آهنی نیز شناخته می‌شود، محصولی تخت و مسطح است که از نورد گرم یا سرد شمش‌های فولادی موسوم به تختال (اسلب) به دست می‌آید. تفاوت اصلی ورق‌های موجود در بازار، به درصد کربن و عناصر آلیاژی موجود در فولاد، دمای نورد و فرآیندهای تکمیلی سطح نظیر اسیدشویی، روغن‌کاری یا گالوانیزاسیون بازمی‌گردد. همین تفاوت در روش تولید باعث می‌شود که هر نوع ورق، تنها در بازه ضخامتی مشخصی قابل تولید باشد.

بررسی جدول ضخامت انواع ورق به مهندسان طراح و مدیران خرید کمک می‌کند تا بدانند کدام ضخامت به صورت فابریک در کارخانه‌های داخلی نورد می‌شود و کدام ابعاد نیازمند سفارش‌گذاری خاص یا تامین از مبادی وارداتی است. کاربردهای گسترده این محصولات بر اساس ضخامت عبارت‌اند از:

  • ضخامت‌های بسیار نازک و ظریف (زیر ۱ میلی‌متر): تولید کانال‌های تهویه مطبوع، سقف‌های شیروانی، بدنه لوازم خانگی، تابلوهای برق و صنایع بسته‌بندی.
  • ضخامت‌های نازک تا متوسط (۱ تا ۶ میلی‌متر): ساخت بدنه و شاسی خودرو، تولید لوله و پروفیل‌های ساختمانی، درب‌های ضد سرقت، کانتینرسازی و قطعات صنعتی سبک.
  • ضخامت‌های بالا و فوق سنگین (۸ تا ۱۰۰ میلی‌متر و بیشتر): اجرای اسکلت فلزی ساختمان‌های بلندمرتبه، ساخت بیس‌پلیت (صفحه ستون)، مخازن تحت فشار صنایع نفت و گاز، کشتی‌سازی، پل‌سازی و ماشین‌آلات راه‌سازی و معدنی.

برای درک سریع محدوده‌های موجود در کشور، در جدول زیر خلاصه ظرفیت تولید انواع ورق در بازار ایران گردآوری شده است:

نوع ورق فلزی و فولادیبازه ضخامت استاندارد در بازار ایرانروش تولید پایهرایج‌ترین عرض‌های موجود (میلی‌متر)
ورق سیاه معمولی و صنعتی۱.۵ تا ۱۰۰ میلی‌متر (صنعتی تا ۲۰۰ میل)نورد گرم (Hot Rolled)۶۰۰، ۱۰۰۰، ۱۲۵۰، ۱۵۰۰، ۲۰۰۰
ورق روغنی۰.۳۰ تا ۳ میلی‌مترنورد سرد (Cold Rolled)۱۰۰۰، ۱۲۵۰
ورق گالوانیزه۰.۱۸ تا ۶ میلی‌متر (رایج: ۰.۳ تا ۲.۵ میل)نورد سرد به همراه پوشش روی۱۰۰۰، ۱۲۵۰، ۱۵۰۰
ورق اسیدشویی۱.۵ تا ۶ میلی‌مترنورد گرم به همراه شستشو با اسید۱۰۰۰، ۱۲۵۰، ۱۵۰۰
ورق آجدار۱.۵ تا ۱۰ میلی‌مترنورد گرم (فابریک) یا پرسی۱۰۰۰، ۱۲۵۰، ۱۵۰۰
ورق رنگی و شیروانی۰.۲۵ تا ۱.۵ میلی‌متر (رایج: ۰.۳ تا ۰.۷ میل)گالوانیزه به همراه رنگ کوره‌ای۱۰۰۰، ۱۲۵۰
ورق استنلس استیل۰.۲۰ تا ۵۰ میلی‌مترنورد سرد و گرم آلیاژی۱۰۰۰، ۱۲۵۰، ۱۵۰۰، ۲۰۰۰
ورق ضد سایش۱.۵ تا ۵۰ میلی‌مترنورد گرم به همراه عملیات حرارتی۱۰۰۰، ۱۲۰۰، ۱۵۰۰، ۲۰۰۰
ورق آلومینیوم۰.۲۰ تا ۱۰ میلی‌مترنورد سرد و گرم آلومینیوم۶۰۰ تا ۱۴۲۵
ورق مسی۰.۲۰ تا ۹ میلی‌مترنورد آلیاژ مس۶۰۰، ۱۰۰۰
ورق برنجی۰.۲۰ تا ۶ میلی‌مترنورد آلیاژ مس و روی۶۰۰، ۱۰۰۰
ورق سربی۰.۵۰ تا ۵ میلی‌متر و بالاترنورد و ریخته‌گری سرب۱۰۰۰، ۱۲۰۰

ضخامت استاندارد ورق های فولادی بر اساس معیارهای جهانی

تقسیم‌بندی ضخامت ورق آهنی در صنایع مهندسی به صورت سلیقه‌ای انجام نمی‌شود، بلکه تابع استانداردهای مدون بین‌المللی است. در بازار ایران، رایج‌ترین معیار برای طبقه‌بندی ابعاد و خواص مکانیکی ورق‌ها، استاندارد DIN آلمان است و پس از آن استانداردهای ASTM آمریکا، EN اروپا، NF فرانسه و GOST روسیه (به‌ویژه در ورق‌های وارداتی) بیشترین کاربرد را دارند.

بر اساس استاندارد DIN آلمان، ورق‌های فولادی از منظر ضخامت به سه گروه اصلی تفکیک می‌شوند:

  1. ورق‌های کم‌ضخامت یا نازک (Thin Sheets): این دسته شامل ورق‌هایی با ضخامت ۰.۱۸ تا ۲.۷۵ میلی‌متر است. این محصولات عمدتاً از طریق فرآیند نورد سرد تولید می‌شوند و در قطعاتی که نیازمند دقت ابعادی بالا، سطح صیقلی و قابلیت کشش عمیق هستند (مانند بدنه خودرو و لوله‌های تاسیساتی ظریف) به کار می‌روند. عرض این ورق‌ها در استاندارد جهانی از ۱۳۰ تا ۱۲۵۰ میلی‌متر و طول شیت‌های آن‌ها از ۷۶۰ تا ۲۵۰۰ میلی‌متر متغیر است.
  2. ورق‌های با ضخامت متوسط (Medium Plates): این گروه بازه ضخامتی ۳ تا ۴.۷۵ میلی‌متر را پوشش می‌دهد. از این ورق‌ها در ساخت لوله‌های با جداره ضخیم‌تر، مخازن ذخیره معمولی و شاسی‌های نیمه‌سنگین استفاده می‌شود.
  3. ورق‌های ضخیم یا سنگین (Heavy Plates): هر ورق فولادی که ضخامت آن از ۵ میلی‌متر بیشتر باشد (از ۵ تا ۱۰۰ میلی‌متر و بالاتر)، در رده ورق‌های ضخیم یا پلیت (Plate) قرار می‌گیرد. این مقاطع منحصراً به روش نورد گرم تولید شده و بارهای سازه‌ای سنگین را در قاب‌ها، پل‌ها و مخازن تحت فشار تحمل می‌کنند.

در مقابل، استاندارد NF فرانسه مرزبندی ساده‌تری را ارائه می‌دهد؛ به طوری که ورق‌های با ضخامت کمتر از ۲ میلی‌متر را در گروه ورق نازک، ضخامت‌های بین ۲ تا ۵ میلی‌متر را در گروه ورق متوسط و محصولات با ضخامت ۵ میلی‌متر و بالاتر را در دسته ورق‌های ضخیم طبقه‌بندی می‌نماید. آشنایی با این دسته‌بندی‌ها هنگام تطبیق نقشه‌های اجرایی با موجودی بنگاه‌های تهران و انبارهای کارخانه‌ها، از بروز خطاهای خرید جلوگیری می‌کند.

بررسی انواع ورق آهنی و جداول تفصیلی ابعاد در بازار

برای اینکه خریداران و مهندسان بتوانند تصمیم دقیقی بر مبنای موجودی واقعی بازار ایران بگیرند، لازم است هر یک از انواع ورق‌های آهنی را به همراه برندهای تولیدکننده، گریدهای آلیاژی و ابعاد رول و شیت آن‌ها به صورت مجزا کالبدشکافی کنیم.

۱. جدول ضخامت ورق سیاه (نورد گرم)

ورق سیاه یا ورق نورد گرم (Hot Rolled Steel Sheet)، پرمصرف‌ترین محصول در صنایع مادر و ساخت‌وساز کشور است. در فرآیند تولید این مقطع، تختال فولادی در کوره‌های پیش‌گرم تا دمای حدود ۱۲۸۰ درجه سانتی‌گراد حرارت دیده و پس از پوسته‌زدایی با فشار آب، از میان غلتک‌های نورد خشن و نهایی عبور می‌کند. به دلیل اکسیداسیون سطحی در دمای بالا، رنگ ظاهری این ورق کدر و مات می‌شود و به همین جهت در بازار به ورق سیاه شهرت دارد.

با توجه به نوسانات روزانه بازار فولاد، استعلام دقیق قیمت ورق سیاه پیش از برآورد هزینه‌های ساخت اسکلت فلزی یا مخزن‌سازی اهمیت بسیار بالایی دارد. ورق‌های سیاه در بازار ایران به دو شاخه اصلی تقسیم می‌شوند:

  • ورق سیاه معمولی (گرید ST37): دارای درصد کربن پایین‌تر، انعطاف‌پذیری مطلوب و قابلیت جوشکاری عالی است و بیشترین مصرف را در سوله‌سازی، ساخت پروفیل، صفحه ستون و سازه‌های ساختمانی دارد.
  • ورق سیاه صنعتی (گریدهای ST52، A283، A516-GR70): دارای استحکام کششی و تنش تسلیم بسیار بالا بوده و در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، سدسازی، کشتی‌سازی و ساخت مخازن تحت فشار به کار می‌رود.

به طور کلی، ورق سیاه در بازار ایران در ۲۸ ضخامت اصلی شامل ۱.۵، ۲، ۲.۲، ۲.۳، ۲.۳۵، ۲.۵، ۲.۸، ۳، ۳.۲، ۳.۵، ۳.۸، ۴، ۵، ۶، ۸، ۱۰، ۱۲، ۱۵، ۲۰، ۲۵، ۳۰، ۳۵، ۴۰، ۴۵، ۵۰، ۶۰، ۷۰، ۸۰، ۹۰ و ۱۰۰ میلی‌متر عرضه می‌گردد. مهندسان خرید هنگام بررسی لیست قیمت ورق سیاه باید توجه داشته باشند که ضخامت‌های پایین (۱.۵ تا ۱۵ میلی‌متر) به هر دو صورت رول (کلاف) و شیت فابریک یا برش‌خورده عرضه می‌شوند، اما ضخامت‌های بالای ۱۵ میلی‌متر عمدتاً به صورت شیت‌های فابریک سنگین توسط کارخانه‌هایی نظیر فولاد اکسین اهواز و فولاد کاویان تولید می‌گردند.

در جدول جامع زیر، تمامی ضخامت‌های ورق سیاه موجود در بازار ایران به همراه عرض، طول استاندارد و کارخانه‌های تولیدکننده تفکیک شده‌اند:

ضخامت ورق سیاه (mm)حالت عرضه در بازارعرض‌های موجود (میلی‌متر)طول شیت‌های استاندارد (میلی‌متر)کارخانه‌ها و برندهای تولیدکننده در بازار ایران
۱.۵ و ۲ میلی‌متررول و شیت برشی یا فابریک۶۰۰، ۱۰۰۰، ۱۲۵۰، ۱۵۰۰۲۰۰۰، ۲۵۰۰فولاد مبارکه، فولاد سبا، فولاد گیلان، نورد و لوله اهواز، قزاق، روسیه، چین و کارخانجات پروفیل (ساوه، نیکان، مشهد، امید البرز)
۲.۲، ۲.۳، ۲.۳۵ و ۲.۸ میلرول (کلاف)۶۰۰، ۱۰۰۰، ۱۲۵۰برش به طول دلخواه مشتریکارخانه نورد و لوله اهواز
۲.۵ میلی‌متررول و شیت برش‌خورده۱۰۰۰، ۱۲۵۰۲۰۰۰، ۲۵۰۰، ۶۰۰۰فولاد مبارکه اصفهان، فولاد سبا، فولاد گیلان
۳ میلی‌متررول و شیت فابریک یا برشی۱۰۰۰، ۱۲۰۰، ۱۲۵۰، ۱۵۰۰۲۰۰۰، ۲۵۰۰، ۶۰۰۰فولاد مبارکه اصفهان، فولاد گیلان، فولاد سبا، قزاق
۳.۲، ۳.۵ و ۳.۸ میلی‌متررول (کلاف)۶۰۰برش به طول دلخواه مشتریکارخانه نورد و لوله اهواز
۴ و ۵ میلی‌متررول و شیت فابریک یا برشی۶۰۰، ۱۰۰۰، ۱۲۵۰، ۱۵۰۰۲۰۰۰، ۲۵۰۰، ۳۰۰۰، ۶۰۰۰فولاد مبارکه، فولاد سبا، فولاد گیلان، نورد و لوله اهواز
۶ میلی‌متررول و شیت فابریک یا برشی۱۰۰۰، ۱۲۵۰، ۱۵۰۰۲۰۰۰، ۲۵۰۰، ۶۰۰۰فولاد مبارکه اصفهان، فولاد سبا، فولاد گیلان
۸ و ۱۰ میلی‌متررول و شیت فابریک یا برشی۶۰۰، ۱۰۰۰، ۱۲۰۰، ۱۲۵۰، ۱۵۰۰، ۲۰۰۰۲۰۰۰، ۶۰۰۰فولاد مبارکه، فولاد سبا، فولاد گیلان، اکسین اهواز، فولاد کاویان، نورد و لوله اهواز، قطعات فولادی، فولاد کسری
۱۲ و ۱۵ میلی‌متررول و شیت فابریک یا برشی۱۰۰۰، ۱۲۰۰، ۱۲۵۰، ۱۵۰۰، ۲۰۰۰۶۰۰۰، ۱۲۰۰۰فولاد مبارکه، فولاد گیلان، فولاد سبا، فولاد کاویان، فولاد اکسین اهواز، فولاد خرم‌آباد، قطعات فولادی
۲۰، ۲۵ و ۳۰ میلی‌مترشیت فابریک و برشی (بندیل)۱۰۰۰، ۱۲۰۰، ۱۲۵۰، ۱۵۰۰، ۲۰۰۰۶۰۰۰، ۱۲۰۰۰فولاد اکسین اهواز، فولاد کاویان اهواز، فولاد مبارکه، فولاد خرم‌آباد، قطعات فولادی، وارداتی چین
۳۵، ۴۰، ۴۵ و ۵۰ میلی‌مترشیت فابریک سنگین۱۰۰۰، ۱۲۵۰، ۱۵۰۰، ۲۰۰۰۶۰۰۰، ۱۲۰۰۰فولاد اکسین اهواز، فولاد کاویان اهواز، فولاد گیلان (۳۵ میل)، فولاد خرم‌آباد
۶۰، ۷۰، ۸۰، ۹۰ و ۱۰۰ میلشیت فابریک فوق سنگین۱۲۵۰، ۱۵۰۰، ۲۰۰۰۶۰۰۰، ۱۲۰۰۰فولاد اکسین اهواز، فولاد کاویان اهواز

تغییرات نرخ ارز و بهای شمش در بورس کالا، بر قیمت روز ورق سیاه در هر یک از این ضخامت‌ها اثر می‌گذارد؛ به طوری که معمولاً ورق‌های فابریک کارخانه فولاد مبارکه و اکسین اهواز به دلیل دقت ابعادی و کیفیت متالورژیکی بالاتر، نسبت به ورق‌های برشی کارخانجات متفرقه یا نمونه‌های وارداتی قزاق، ارزش خرید متفاوتی دارند.

۲. جدول ضخامت ورق روغنی (نورد سرد)

ورق روغنی یا ورق نورد سرد (Cold Rolled Sheet)، محصولی با سطح کاملاً صیقلی، براق و دقت ابعادی فوق‌العاده بالا است. برای تولید این ورق، ابتدا ورق سیاه اسیدشویی شده و سپس بدون اعمال حرارت بالا و در دمای نزدیک به محیط، تحت فشار شدید غلتک‌های نورد سرد قرار می‌گیرد تا ضخامت آن کاهش یافته و استحکام و کیفیت سطحی آن ارتقا یابد. در پایان خط تولید، برای جلوگیری از زنگ‌زدگی و اکسیداسیون در زمان انبارداری، سطح ورق با لایه‌ای از روغن محافظ پوشانده می‌شود.

ضخامت ورق روغنی در بازار ایران در بازه ۰.۳۰ تا ۳ میلی‌متر (و به صورت متداول بین ۰.۴ تا ۲.۵ میلی‌متر) قرار دارد. این ورق‌ها بر اساس استاندارد آلمانی DIN 1623 در سه گرید کیفی اصلی تولید می‌شوند:

  • گرید ST12 (کیفیت معمولی): دارای سطح صاف و جوش‌پذیری عالی برای مصارف عمومی، ساخت کمد، تابلو برق و قطعات بدون کشش پیچیده.
  • گرید ST13 (کیفیت نیمه‌کششی): مناسب برای پرس‌کاری‌های با عمق متوسط و فرم‌دهی‌های صنعتی.
  • گرید ST14 (کیفیت فوق کشش): اکسیژن‌زدایی شده با آلومینیوم، دارای انعطاف‌پذیری بسیار بالا برای ساخت قطعات پیچیده بدنه خودرو و فیلترسازی (دارای تاریخ انقضای مصرف حدود ۶ ماه پس از تولید برای حفظ خواص کششی).

در جدول زیر، مشخصات ضخامت و ابعاد ورق روغنی کارخانه‌های معتبر داخلی و وارداتی را مشاهده می‌کنید:

کارخانه تولیدکننده ورق روغنیبازه ضخامت تولیدی (میلی‌متر)عرض استاندارد (میلی‌متر)ابعاد شیت استاندارد (میلی‌متر)گریدهای قابل عرضه
فولاد مبارکه اصفهان۰.۵۰ تا ۲ میلی‌متر۱۰۰۰، ۱۲۵۰۱۰۰۰ در ۲۰۰۰ و ۱۲۵۰ در ۲۵۰۰ST12، ST13، ST14
صنایع هفت الماس قزوین۰.۴۰ تا ۲ میلی‌متر۱۰۰۰، ۱۲۵۰۱۰۰۰ در ۲۰۰۰ و ۱۲۵۰ در ۲۵۰۰ST12، ST13
فولاد غرب آسیا۰.۴۰ تا ۲ میلی‌متر۱۰۰۰، ۱۲۵۰۱۰۰۰ در ۲۰۰۰ و ۱۲۵۰ در ۲۵۰۰ST12
وارداتی (قزاق، روسیه MMK، چین)۰.۳۰ تا ۳ میلی‌متر۱۰۰۰، ۱۲۵۰رول و شیت برشیST12، ST14

متقاضیان می‌توانند برای تامین دقیق‌ترین ابعاد جهت خطوط پرس‌کاری خود، از طریق صفحه خرید ورق روغنی فولاد مبارکه و هفت الماس اقدام به بررسی موجودی ضخامت‌های مختلف نمایند.

۳. جدول ضخامت ورق گالوانیزه

ورق گالوانیزه (Galvanized Sheet) در واقع همان ورق روغنی (و در ضخامت‌های بالا، ورق گرم) است که طی فرآیند غوطه‌وری گرم پیوسته (Hot-Dip Galvanizing) بر اساس استانداردهایی نظیر ASTM A653 آمریکا یا EN 10346 اروپا، با لایه‌ای از فلز روی (Zinc) پوشش داده می‌شود. این پوشش فلزی به عنوان آند فداشونده عمل کرده و حتی در صورت ایجاد خراش سطحی، از زنگ‌زدگی و خوردگی فولاد پایه در محیط‌های مرطوب جلوگیری می‌کند.

ضخامت ورق گالوانیزه در بازار بین ۰.۱۸ تا ۶ میلی‌متر متغیر است، اما بیشترین تقاضا و تولید کارخانه‌های داخلی در بازه ۰.۳۰ تا ۲.۵ میلی‌متر متمرکز است. ضخامت‌های بالاتر از ۲.۵ میلی‌متر (مانند ورق گالوانیزه ۳، ۴ و ۶ میل) اغلب از میان برندهای وارداتی چین یا قزاق تامین می‌شوند. یک پارامتر فنی بسیار مهم در این محصول، علاوه بر ضخامت ورق پایه، جرم پوشش روی یا همان کوتینگ (Coating) است که معمولاً بین ۱۰۰ تا ۲۷۵ گرم بر متر مربع در دو طرف ورق متغیر است.

برند و کارخانه تولیدکنندهمحدوده ضخامت ورق گالوانیزه (mm)عرض‌های تولیدی (میلی‌متر)کاربردهای اصلی بر اساس ضخامت
فولاد مبارکه اصفهان۰.۳۵ تا ۲ میلی‌متر۷۵۰ تا ۱۵۱۰ (رایج: ۱۰۰۰ و ۱۲۵۰)بدنه لوازم خانگی، کانال‌کشی، ساندویچ پانل
صنایع هفت الماس۰.۴۰ تا ۲.۵ میلی‌متر۱۰۰۰ و ۱۲۵۰سقف سوله، تابلو برق، قطعات صنعتی
ورق خودرو چهارمحال و بختیاری (شهرکرد)۰.۴۰ تا ۲ میلی‌متر۱۰۰۰ و ۱۲۵۰بدنه خودرو، قطعات دقیق صنعتی و ساختمانی
صنایع فولاد تاراز چهارمحال۰.۴۰ تا ۲ میلی‌متر۱۰۰۰ و ۱۲۵۰ورق‌های پایه رنگی، پوشش سقف و دیوار
فولاد امیرکبیر کاشان۰.۳۰ تا ۱.۵ میلی‌متر۱۰۰۰ و ۱۲۵۰کانال کولر، لوله‌های بخاری، شیروانی سبک
کارخانجات نورد و لوله سمنان۰.۳۰ تا ۲.۵ میلی‌متر۱۰۰۰ و ۱۲۵۰تانکرسازی، سیلوها و سازه‌های گلخانه‌ای

برای بررسی تفاوت نرخ برندهای مختلف بر مبنای ضخامت و کوتینگ، مشاهده صفحه قیمت روز ورق گالوانیزه هفت الماس و شهرکرد دیدگاه دقیقی به خریداران می‌دهد.

۴. جدول ضخامت ورق اسیدشویی

هنگامی که در یک پروژه صنعتی به ورقی با ضخامت و استحکام ورق سیاه (نورد گرم) نیاز باشد، اما پوسته‌های اکسیدی و زبری سطح ورق سیاه مانع از فرم‌دهی دقیق، رنگ‌آمیزی باکیفیت یا جوشکاری تمیز شود، ورق اسیدشویی (Pickled Sheet) بهترین جایگزین است. در فرآیند تولید این محصول که به فلاکسینگ نیز شهرت دارد، ورق نورد گرم از حوضچه‌های اسید کلریدریک عبور داده می‌شود تا تمامی زغال‌های سطحی، چربی‌ها و اکسیدها حذف شده و سطحی تمیز، یکنواخت و نزدیک به ورق روغنی حاصل گردد.

ضخامت ورق اسیدشویی در بازار ایران در بازه ۱.۵ تا ۶ میلی‌متر قرار دارد و پرمصرف‌ترین ابعاد آن ضخامت‌های ۲، ۲.۵، ۳، ۴ و ۵ میلی‌متر در عرض‌های ۱۰۰۰ و ۱۲۵۰ میلی‌متر (تولید کارخانه فولاد مبارکه اصفهان) است. این ورق‌ها بر اساس استانداردهای DIN 1614 و EN 10111 در گریدهای کششی و فوق کششی نظیر STW22 (معادل DD11)، STW23 و STW24 و همچنین گریدهای ساختمانی ST37 و ST52 و گریدهای مخصوص رینگ و شاسی خودرو (SAPH 440 و QSTE) تولید می‌شوند. جهت تامین این محصول برای خطوط تولید قطعات خودرو و کپسول‌های گاز، مراجعه به بخش خرید ورق اسیدشویی فولاد مبارکه راهگشا خواهد بود.

۵. جدول ضخامت ورق آجدار

ورق آجدار (Chequered Plate) نوعی ورق فولادی، استیل یا آلومینیومی است که بر روی یکی از سطوح آن برجستگی‌هایی با الگوهای هندسی منظم شامل بادامی، لوزی، عدسی، ستاره‌ای یا قطره‌ای ایجاد شده است. هدف اصلی از ایجاد این آج‌ها، افزایش اصطکاک سطح و جلوگیری از لغزش افراد و وسایل نقلیه در کف پل‌های عابر پیاده، پله‌های اضطراری، کف کامیون و وانت، عرشه کشتی و کف آسانسور است.

ضخامت ورق آجدار در بازار ایران بین ۱.۵ تا ۱۰ میلی‌متر (شامل ضخامت‌های ۱.۵، ۲، ۲.۵، ۳، ۴، ۵، ۶، ۸ و ۱۰ میل) در عرض‌های ۱۰۰۰، ۱۲۵۰ و ۱۵۰۰ میلی‌متر است. نکته بسیار مهم در اندازه‌گیری ضخامت ورق آجدار، تفاوت میان ورق آجدار فابریک و ورق آجدار پرسی است:

  • در ورق آجدار فابریک (تولید فولاد مبارکه یا وارداتی قزاق و روسیه)، آج‌ها در مرحله نهایی نورد گرم بر روی ورق افزوده می‌شوند؛ بنابراین ضخامت اعلامی، ضخامت واقعی کف ورق (بدون احتساب ارتفاع آج) است و وزن شیت بالاتر و مقاومت آن بسیار بیشتر است.
  • در ورق آجدار پرسی، یک ورق سیاه معمولی را زیر دستگاه پرس سرد برده و آج ایجاد می‌کنند که این کار باعث کاهش اندک ضخامت در نقاط کوبیده شده می‌شود و وزن آن دقیقاً معادل همان ورق سیاه اولیه است. برای مقایسه بهای این دو مدل می‌توانید به صفحه قیمت ورق آجدار فابریک و پرسی مراجعه نمایید.

۶. جدول ضخامت ورق رنگی و ورق شیروانی

ورق‌های رنگی یا پیش‌آهنگ (Prepainted Galvanized Iron – PPGI) از اعمال یک لایه رنگ آستر (پرایمر) و سپس رنگ نهایی پلی‌استر، پلی‌اورتان یا اپوکسی به روش الکترواستاتیک کوره‌ای (مطابق استانداردهای ASTM A755 و EN 10169) بر روی ورق پایه گالوانیزه تولید می‌شوند. این پوشش دولایه علاوه بر زیبایی ظاهری و تنوع در کدهای رنگی (RAL)، مقاومت ورق را در برابر اشعه فرابنفش خورشید و باران‌های اسیدی به شدت افزایش می‌دهد.

  • ضخامت ورق رنگی در بازار: به طور کلی از ۰.۲۵ تا ۱.۵ میلی‌متر متغیر است (تولیدات فولاد مبارکه، هفت الماس، تاراز و فولاد بهمن و نمونه‌های وارداتی چین).
  • ضخامت ورق شیروانی: زمانی که ورق‌های رنگی یا گالوانیزه از دستگاه‌های رول‌فرمینگ عبور کرده و به طرح‌های سینوسی (کرکره‌ای)، ذوزنقه‌ای، شادولاین، سفال پالرمو یا جنوا تبدیل می‌شوند، به آن‌ها ورق شیروانی می‌گویند. بهترین و استانداردترین ضخامت برای ورق شیروانی بین ۰.۴۰ تا ۰.۷۰ میلی‌متر است. ضخامت‌های ۰.۳۰ تا ۰.۴۰ میل برای سقف کانکس‌ها و پوشش‌های موقت، ضخامت ۰.۵۰ میل برای سقف ویلاها و منازل مسکونی و ضخامت‌های ۰.۶۰ و ۰.۷۰ میل برای سقف سوله‌های صنعتی در مناطق بادخیز و برف‌خیز به کار می‌روند. جزئیات کامل طرح‌ها و رنگ‌ها در بخش لیست قیمت ورق رنگی و شیروانی قابل مشاهده است.

۷. جدول ضخامت ورق استیل (استنلس استیل)

ورق استنلس استیل یا فولاد ضد زنگ (Stainless Steel Sheet) آلیاژی از آهن با حداقل ۱۰.۵ درصد کروم، مقادیر مشخصی نیکل، مولیبدن و کمتر از ۲ درصد کربن است. وجود عنصر کروم باعث تشکیل یک لایه اکسیدی نامرئی و خودترمیم‌شونده بر روی سطح ورق می‌شود که آن را در برابر زنگ‌زدگی، اسیدها و دماهای بسیار بالا (تا بیش از ۱۰۰۰ درجه سانتی‌گراد در گریدهای نسوز) مقاوم می‌سازد.

ضخامت ورق استیل در بازار ایران بازه بسیار وسیعی از ۰.۲۰ تا ۵۰ میلی‌متر را در بر می‌گیرد و در ابعاد استاندارد ۱۰۰۰ در ۲۰۰۰، ۱۲۵۰ در ۲۵۰۰، ۱۵۰۰ در ۳۰۰۰، ۱۵۰۰ در ۶۰۰۰ و ۲۰۰۰ در ۶۰۰۰ میلی‌متر (به صورت مات، براق، خش‌دار و آینه‌ای) عرضه می‌شود:

گرید ورق استیلخاصیت مغناطیسیبازه ضخامت رایج در بازار (mm)استانداردهای مرجعکاربردهای تخصصی بر اساس ضخامت
استیل ۳۰۴ (304)نگیر (غیرمغناطیسی)۰.۳۰ تا ۲۰ میلی‌متر (صنعتی تا ۵۰ میل)ASTM A240 و EN 10088صنایع غذایی و لبنی، تجهیزات بیمارستانی، سینک ظرفشویی، بدنه آسانسور
استیل ۳۱۶ (316)نگیر (مقاوم به اسید)۰.۴۰ تا ۲۰ میلی‌مترASTM A240صنایع شیمیایی، داروسازی، تجهیزات دریایی و مخازن اسیدی
استیل ۳۲۱ و ۳۰۹ و ۳۱۰نگیر (نسوز)۱.۵ تا ۲۰ میلی‌مترJIS G4304 و ASTMکوره‌های صنعتی، اگزوز خودرو، مبدل‌های حرارتی دما بالا
استیل ۴۳۰ (430)بگیر (مغناطیسی)۰.۳۰ تا ۲۰ میلی‌مترASTM A240دکوراسیون داخلی، لوازم خانگی، قاشق و چنگال و محیط‌های کم‌رطوبت

برای استعلام موجودی شیت‌ها و رول‌های وارداتی تایوان، آفریقا و چین می‌توانید صفحه قیمت ورق استیل ۳۰۴ و ۳۱۶ نگیر را بررسی کنید.

۸. جدول ضخامت ورق ضد سایش

در صنایعی نظیر معدن‌کاری، سیمان، راه‌سازی و حفاری که قطعات فلزی دائماً در معرض سایش شدید سنگ‌ها، ضربه و فرسایش مکانیکی قرار دارند، ورق‌های فولادی معمولی به سرعت مستهلک می‌شوند. در این شرایط از ورق ضد سایش (Abrasion Resistant Plate) با نام‌های تجاری معتبر جهانی نظیر هاردوکس (Hardox)، ولدوکس (Weldox)، دورستات (Durostat) و تولیدات داخلی کارخانه فولاد اکسین اهواز تحت استانداردهای ASTM A514 و ASTM A128 استفاده می‌شود.

ضخامت ورق ضد سایش در بازار ایران از ۱.۵ تا ۵۰ میلی‌متر (و به صورت متداول بین ۳ تا ۳۰ میلی‌متر) در عرض‌های ۱۰۰۰، ۱۵۰۰ و ۲۰۰۰ میلی‌متر و طول ۶۰۰۰ میلی‌متر موجود است:

  • ضخامت‌های ۳ تا ۸ میلی‌متر: ساخت لاینرهای داخلی شوت‌ها، کانال‌های انتقال مواد، تیغه‌های سبک و سطل لودرهای کوچک.
  • ضخامت‌های ۸ تا ۲۰ میلی‌متر: ساخت بدنه دامپتراک‌ها، دیواره‌های داخلی آسیاب‌های صنعتی، میکسرهای بتن و سیلوهای مواد معدنی.
  • ضخامت‌های ۲۰ تا ۵۰ میلی‌متر: ساخت صفحات ضربه‌گیر سنگ‌شکن‌ها، کف کامیون‌های معدن و تجهیزات حفاری فوق سنگین.
فرمول محاسبه وزن ورق آهنی بر اساس ضخامت و چگالی در جدول اشتال
راهنمای تصویری محاسبه آنلاین و دستی وزن شیت ورق فولادی با چگالی ۷.۸۵ و ضریب ۸ بازار

۹. ضخامت ورق‌های فلزی غیرآهنی (آلومینیوم، مس، برنج و سرب)

علاوه بر ورق‌های با پایه آهن و فولاد، چهار نوع ورق فلزی غیرآهنی نیز سهم بالایی در جدول ضخامت ورق‌های بازار دارند:

  • ضخامت ورق آلومینیوم: این ورق بسیار سبک (با چگالی حدود ۲.۷ گرم بر سانتی‌متر مکعب، یعنی یک‌سوم فولاد) در ضخامت‌های ۰.۲۰ تا ۱۰ میلی‌متر (و پلیت‌های صنعتی ضخیم‌تر) تحت استانداردهای ASTM B209 و EN 485 تولید می‌شود. کارخانه‌های آلومینیوم اراک، آلومینیوم پارس و پارس آلومان کار عمده‌ترین تولیدکنندگان داخلی در عرض‌های ۶۰۰ تا ۱۴۲۵ میلی‌متر هستند. پرکاربردترین آلیاژهای آن در بازار ایران شامل گروه ۱۰۰۰ (خالص تجاری)، گروه ۳۰۰۰، و آلیاژهای مستحکم صنعتی ۶۰۶۱ (6061) و ۷۰۷۵ (7075) در صنایع هوافضا، خودروسازی، ساخت تریلر و نمای کامپوزیت ساختمان هستند.
  • ضخامت ورق مسی: ورق مس به دلیل رسانایی الکتریکی و حرارتی بی‌نظیر، در ضخامت‌های ۰.۲۰ تا ۹ میلی‌متر تولید می‌شود. ضخامت‌های ۰.۲ تا ۰.۵ میل در مدارهای چاپی (PCB) و صنایع هنری، ضخامت‌های ۰.۵ تا ۲ میل در رادیاتورها و اتصالات برق، و ضخامت‌های ۲ تا ۹ میل در شینه‌های تابلو برق فشار قوی و الکترودهای صنعتی کاربرد دارند.
  • ضخامت ورق برنجی: آلیاژی از مس و روی با رنگ طلایی درخشان و قابلیت ماشین‌کاری عالی است که در ضخامت‌های ۰.۲۰ تا ۶ میلی‌متر برای ساخت قطعات لوستر، دکوراسیون معماری، سازهای موسیقی و اتصالات دقیق مهندسی عرضه می‌گردد.
  • ضخامت ورق سربی: سرب به دلیل چگالی بسیار بالا (۱۱.۳۴ گرم بر سانتی‌متر مکعب) و عدد اتمی بالا، بهترین عایق در برابر پرتوهای ایکس و گاما است. ورق سربی در ضخامت‌های ۰.۵۰ تا ۵ میلی‌متر و بالاتر تولید می‌شود. ضخامت‌های ۱.۵ تا ۳ میلی‌متر بیشترین مصرف را در عایق‌کاری دیوار و درب اتاق‌های رادیولوژی، سی‌تی‌اسکن بیمارستان‌ها و آزمایشگاه‌های هسته‌ای مطابق ضوابط حفاظت در برابر اشعه دارند.

آموزش آسان برای محاسبه وزن ورق و جدول اشتال ورق

چرا دانستن رابطه بین ضخامت و وزن ورق برای هر خریداری حیاتی است؟ در بازار آهن ایران، چه قصد استعلام قیمت ورق سیاه امروز در بازار را داشته باشید و چه بخواهید ورق گالوانیزه یا روغنی تهیه کنید، نرخ پایه به صورت کیلویی اعلام می‌شود؛ اما در زمان تحویل بار، محصول به صورت تعداد شیت یا رول باسکول می‌گردد. بنابراین، با افزایش هر میلی‌متر به ضخامت ورق آهنی، وزن هر متر مربع از آن دقیقاً به میزان مشخصی افزایش یافته و قیمت کل هر برگ ورق را بالا می‌برد.

فرمول محاسبه وزن ورق بر اساس ضخامت

برای محاسبه دقیق وزن هر برگ ورق فولادی بدون نیاز به جداول پیچیده، کافی است ابعاد ورق را در چگالی (وزن مخصوص) آن فلز ضرب کنید:

فرمول محاسبه وزن ورق (کیلوگرم) مساوی است با: طول ورق (به متر) ضربدر عرض ورق (به متر) ضربدر ضخامت ورق (به میلی‌متر) ضربدر چگالی فلز

  • وزن مخصوص (چگالی) ورق آهن و فولاد (سیاه، روغنی، اسیدشویی): در محاسبات دقیق مهندسی برابر ۷.۸۵ یا ۷.۸۶ گرم بر سانتی‌متر مکعب است، اما در عرف بازار آهن ایران و جدول اشتال، اغلب عدد ۸ را به عنوان ضریب تقریبی در نظر می‌گیرند.
  • وزن مخصوص ورق استنلس استیل: حدود ۷.۹۳ تا ۸ گرم بر سانتی‌متر مکعب.
  • وزن مخصوص ورق آلومینیوم: حدود ۲.۷۰ گرم بر سانتی‌متر مکعب.

مثال کاربردی محاسبه وزن: فرض کنید قصد محاسبه وزن یک برگ ورق سیاه ۲ میلی‌متر با عرض ۱.۲۵ متر و طول ۶ متر را دارید:

  • بر اساس چگالی دقیق کارخانه (۷.۸۵): ۶ ضربدر ۱.۲۵ ضربدر ۲ ضربدر ۷.۸۵ مساوی ۱۱۷.۷۵ کیلوگرم
  • بر اساس ضریب عرف بازار و جدول اشتال (۸): ۶ ضربدر ۱.۲۵ ضربدر ۲ ضربدر ۸ مساوی ۱۲۰ کیلوگرم

جدول وزن ورق سیاه در ضخامت‌های پرکاربرد (شیت‌های ۶ متری و ۲ متری)

در جدول زیر که منطبق بر جدول اشتال ورق و استانداردهای وزنی کارخانه‌های فولاد مبارکه اصفهان و فولاد کاویان اهواز تنظیم شده است، می‌توانید وزن استاندارد هر برگ ورق را بر مبنای ضخامت مشاهده کنید. برای دسترسی به محاسبه‌گر آنلاین تمامی مقاطع نیز می‌توانید به صفحه جدول وزن ورق سیاه بر اساس ضخامت مراجعه نمایید:

ضخامت ورق (mm)عرض شیت (متر)طول شیت (متر)وزن تقریبی هر شیت با چگالی ۷.۸۵ (kg)وزن بازاری هر شیت با چگالی ۸ (kg)کارخانه مرجع تولید
۱.۵ میلی‌متر۱.۰۰۲.۰۰۲۳.۵۵ کیلوگرم۲۴ کیلوگرمفولاد مبارکه و برشی
۱.۵ میلی‌متر۱.۰۰۶.۰۰۷۰.۶۵ کیلوگرم۷۲ کیلوگرمبرشی از رول
۲ میلی‌متر۱.۰۰۲.۰۰۳۱.۴۰ کیلوگرم۳۲ کیلوگرمفولاد مبارکه اصفهان
۲ میلی‌متر۱.۲۵۲.۵۰۴۹.۰۶ کیلوگرم۵۰ کیلوگرمفولاد مبارکه اصفهان
۲ میلی‌متر۱.۰۰۶.۰۰۹۴.۲۰ کیلوگرم۹۶ کیلوگرمفولاد گیلان و مبارکه
۲ میلی‌متر۱.۲۵۶.۰۰۱۱۷.۷۵ کیلوگرم۱۲۰ کیلوگرمفولاد مبارکه و سبا
۲.۵ میلی‌متر۱.۲۵۶.۰۰۱۴۷.۱۸ کیلوگرم۱۵۰ کیلوگرمفولاد مبارکه اصفهان
۳ میلی‌متر۱.۲۵۶.۰۰۱۷۶.۶۲ کیلوگرم۱۸۰ کیلوگرمفولاد مبارکه و گیلان
۳ میلی‌متر۱.۵۰۶.۰۰۲۱۱.۹۵ کیلوگرم۲۱۶ کیلوگرمفولاد مبارکه اصفهان
۴ میلی‌متر۱.۵۰۶.۰۰۲۸۲.۶۰ کیلوگرم۲۸۸ کیلوگرمفولاد مبارکه اصفهان
۵ میلی‌متر۱.۵۰۶.۰۰۳۵۳.۲۵ کیلوگرم۳۶۰ کیلوگرمفولاد مبارکه اصفهان
۶ میلی‌متر۱.۵۰۶.۰۰۴۲۳.۹۰ کیلوگرم۴۳۲ کیلوگرمفولاد مبارکه و سبا
۸ میلی‌متر۱.۲۵۶.۰۰۴۷۱.۰۰ کیلوگرم۴۸۰ کیلوگرمفولاد کاویان اهواز
۸ میلی‌متر۱.۵۰۶.۰۰۵۶۵.۲۰ کیلوگرم۵۷۶ کیلوگرمفولاد مبارکه و کاویان
۱۰ میلی‌متر۱.۲۵۶.۰۰۵۸۸.۷۵ کیلوگرم۶۰۰ کیلوگرمفولاد کاویان اهواز
۱۰ میلی‌متر۱.۵۰۶.۰۰۷۰۶.۵۰ کیلوگرم۷۲۰ کیلوگرمفولاد مبارکه و اکسین
۱۲ میلی‌متر۱.۵۰۶.۰۰۸۴۷.۸۰ کیلوگرم۸۶۴ کیلوگرمفولاد مبارکه و کاویان
۱۵ میلی‌متر۱.۵۰۶.۰۰۱۰۵۹.۷۵ کیلوگرم۱۰۸۰ کیلوگرمفولاد مبارکه و کاویان
۲۰ میلی‌متر۱.۵۰۶.۰۰۱۴۱۳.۰۰ کیلوگرم۱۴۴۰ کیلوگرمفولاد کاویان و اکسین
۲۰ میلی‌متر۲.۰۰۶.۰۰۱۸۸۴.۰۰ کیلوگرم۱۹۲۰ کیلوگرمفولاد اکسین اهواز
۲۵ میلی‌متر۲.۰۰۶.۰۰۲۳۵۵.۰۰ کیلوگرم۲۴۰۰ کیلوگرمفولاد اکسین اهواز
۳۰ میلی‌متر۲.۰۰۶.۰۰۲۸۲۶.۰۰ کیلوگرم۲۸۸۰ کیلوگرمفولاد اکسین اهواز
۴۰ میلی‌متر۱.۵۰۶.۰۰۲۸۲۶.۰۰ کیلوگرم۲۸۸۰ کیلوگرمفولاد کاویان اهواز
۵۰ میلی‌متر۱.۵۰۶.۰۰۳۵۳۲.۵۰ کیلوگرم۳۶۰۰ کیلوگرمفولاد کاویان اهواز
۶۰ میلی‌متر۱.۵۰۶.۰۰۴۲۳۹.۰۰ کیلوگرم۴۳۲۰ کیلوگرمفولاد کاویان اهواز

ابزارهای اندازه‌گیری ضخامت ورق فلزی و مفهوم تلرانس کارخانه‌ای

یکی از چالش‌های رایج در زمان تخلیه بار در محل پروژه یا کارگاه، اختلاف اندکی است که گاهی میان ضخامت اسمی (Nominal Thickness) درج شده در فاکتور و ضخامت واقعی (Actual Thickness) ورق مشاهده می‌شود. در مهندسی متالورژی، هیچ فرآیند نوردی در جهان قادر نیست ضخامت ورق را در تمام طول یک کلاف چند تنی با خطای صفر مطلق تولید کند؛ بنابراین استانداردهایی نظیر DIN 1541 و EN 10051 محدوده‌ای به نام تلرانس مجاز ضخامت تعریف کرده‌اند.

برای مثال، ورقی که با نام ورق ۲ میل در بازار به فروش می‌رسد، ممکن است در اندازه‌گیری دقیق دارای ضخامت ۱.۹۰ یا ۱.۹۵ میلی‌متر باشد (که در اصطلاح بازار به ورق‌های با تلرانس منفی بیشتر، ورق سبک یا کم‌گوشت می‌گویند). برای اندازه‌گیری دقیق ضخامت ورق آهنی هنگام تحویل بار، از سه ابزار تخصصی استفاده می‌شود:

  1. میکرومتر (Micrometer): دقیق‌ترین ابزار مکانیکی و دیجیتال برای سنجش ضخامت ورق‌های نازک روغنی، گالوانیزه و استیل است که دقت اندازه‌گیری آن به ۰.۰۱ میلی‌متر (یک صدم میلی‌متر) می‌رسد.
  2. کولیس ورنیه یا کولیس دیجیتال (Digital Caliper): رایج‌ترین ابزار در انبارهای آهن و کارگاه‌های صنعتی برای اندازه‌گیری سریع ضخامت ورق‌های سیاه، اسیدشویی و آجدار با دقت ۰.۰۲ تا ۰.۰۵ میلی‌متر است. نکته مهم هنگام کار با کولیس، اندازه‌گیری از بخش‌های صاف لبه ورق (فاقد پلیسه ناشی از برش گیوتین یا هواگاز) است.
  3. ضخامت‌سنج اولتراسونیک (Ultrasonic Thickness Gauge): در ورق‌های بسیار ضخیم، مخازن ساخته شده یا زمانی که دسترسی به لبه‌های ورق امکان‌پپذیر نیست و می‌خواهیم ضخامت مرکز یک شیت بزرگ (مثلاً شیت ۲ در ۱۲ متر اکسین) را بسنجیم، از امواج فراصوت بدون تماس مکانیکی دوطرفه استفاده می‌شود.

راهنمای خرید ورق فولادی و استعلام قیمت بر اساس ضخامت

فرآیند تامین ورق برای پروژه‌های صنعتی و ساختمانی نیازمند دقت در جزئیات فنی و انتخاب مرجع تامین‌کننده معتبر است. بسیاری از خریداران به صورت سنتی برای تهیه نیازهای خود به سراغ مراکز فروش ورق سیاه تهران و بنگاه‌های مستقر در بازار آهن شادآباد یا آهن مکان می‌روند. هرچند حضور فیزیکی در بازار امکان مشاهده بار را فراهم می‌کند، اما تعدد واسطه‌ها، زمان‌بر بودن استعلام از ده‌ها حجره مختلف و عدم شفافیت در اعلام ضخامت واقعی (فابریک یا برشی بودن بار) می‌تواند خریدار را دچار سردرگمی و ضرر مالی کند.

امروزه مهندسان خرید و پیمانکاران حرفه‌ای برای تجربه یک خرید ورق سیاه تهران به صورت مستقیم، بی‌واسطه و همراه با تضمین اصالت و ضخامت، از خدمات فروش آنلاین و تلفنی فولاد شاهان بهره می‌برند. هنگام ثبت سفارش و خرید ورق آهنی از کارشناسان فولاد شاهان، به این نکات کلیدی توجه فرمایید:

  • تعیین دقیق حالت ورق (رول، شیت فابریک یا شیت برشی): اگر ابعاد قطعه کار شما خاص است، خرید رول یا سفارش برش به طول دلخواه، پرت و ضایعات آهن شما را به حداقل می‌رساند. اما اگر یکنواختی سطح و نبود تنش‌های برشکاری برایتان اولویت دارد، حتماً شیت فابریک کارخانه را درخواست کنید.
  • توجه به محل بارگیری (کارخانه یا بنگاه تهران): برای تناژهای بالا (ظرفیت یک تریلی معادل ۲۲ تا ۲۵ تن)، خرید مستقیم از سهمیه کارخانه بسیار اقتصادی‌تر است؛ اما برای تناژهای خرد یا تحویل فوری چند ساعته، بارگیری از انبارها و بنگاه تهران گزینه بهتری خواهد بود.
  • دریافت پیش‌فاکتور رسمی و سرتیفیکیت (شناسنامه فنی): در خرید ورق‌های صنعتی نظیر ST52، A516 و ورق‌های ضد سایش، حتماً برگه آنالیز شیمیایی و تاییدیه ضخامت واقعی بار را پیش از تسویه نهایی از کارشناس فروش مطالبه نمایید.

پرسش‌های متداول در مورد ضخامت ورق آهنی

ضخامت ورق‌های فولادی بر اساس روش تولید و کاربرد نهایی دسته‌بندی می‌شود؛ به طوری که ورق‌های نورد سرد مانند ورق روغنی، گالوانیزه و رنگی در بازه نازک ۰.۱۸ تا ۳ میلی‌متر تولید می‌شوند، ورق‌های اسیدشویی بازه ۱.۵ تا ۶ میلی‌متر را پوشش می‌دهند، ورق‌های آجدار بین ۱.۵ تا ۱۰ میلی‌متر ضخامت دارند و ورق‌های نورد گرم (ورق سیاه) و استیل از ۱.۵ میلی‌متر شروع شده و در رده‌های صنعتی تا ۱۰۰ و حتی ۲۰۰ میلی‌متر ادامه پیدا می‌کنند.
برای ساخت شاسی و استراکچر داخلی درب ضد سرقت به منظور تامین امنیت بالا در برابر دیلم و ضربه، استفاده از ورق روغنی یا ورق سیاه با ضخامت ۱.۲ تا ۱.۵ میلی‌متر کاملاً استاندارد و ضروری است. در درب‌های ضد سرقت اکونومی و بازاری گاهی از ورق‌های ۰.۸ یا ۱ میلی‌متر استفاده می‌شود که مقاومت کمتری دارند، و در درب‌های امنیتی خزانه‌ای و صنعتی این ضخامت تا ۲ میلی‌متر نیز افزایش می‌یابد.
خیر؛ وزن ورق‌های تولیدی کارخانه‌های مختلف با وجود داشتن ضخامت اسمی مشابه، می‌تواند تفاوت جزئی داشته باشد. دلیل این امر به تلرانس‌های نورد هر کارخانه و استاندارد تولیدی آن بازمی‌گردد. برای مثال، ورق ۲ میل تولید کارخانه فولاد مبارکه اصفهان دارای ضخامت واقعی بسیار نزدیک به ۲ میلی‌متر بوده و وزن هر شیت آن سنگین‌تر و دقیق‌تر از برخی ورق‌های ۲ میل وارداتی یا کارخانجات نورد متفرقه است که با تلرانس منفی (مثلاً ضخامت ۱.۸۵ میل) تولید می‌شوند.
برای اندازه‌گیری دقیق ضخامت ورق فلزی در کارگاه و انبار، از ابزارهای کالیبره شده نظیر کولیس دیجیتال یا ورنیه (با دقت صدم میلی‌متر برای ورق‌های سیاه و اسیدشویی)، میکرومتر (برای ورق‌های بسیار نازک روغنی، گالوانیزه و استیل) و ضخامت‌سنج اولتراسونیک (برای اندازه‌گیری غیرمخرب در مرکز شیت‌های ضخیم و مخازن ساخته شده) استفاده می‌شود.
جداول وزنی معتبر در بازار فولاد ایران و مراجع مهندسی، بر اساس استاندارد جهانی DIN آلمان (جدول اشتال) و با در نظر گرفتن چگالی استاندارد فولاد کربنی (۷.۸۵ گرم بر سانتی‌متر مکعب در محاسبات دقیق کارخانه‌ای و عدد ۸ در محاسبات عرف بازار) گردآوری و محاسبه شده‌اند.
مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده در انتخاب ضخامت ورق عبارت‌اند از: میزان بارهای استاتیکی و دینامیکی وارده به سازه، فشار داخلی سیال (در مخازن و لوله‌ها)، شرایط خورندگی و رطوبت محیط (محاسبه نرخ خوردگی مجاز)، نوع فرآیند شکل‌دهی (پرس‌کاری، خم‌کاری یا کشش عمیق)، محدودیت وزن نهایی سازه و بودجه مصوب پروژه.
برای انتخاب بهینه ضخامت ورق، ابتدا باید به نقشه‌های محاسباتی سازه، جداول بارگذاری مهندسی و استانداردهای مرجع (نظیر مبحث دهم مقررات ملی ساختمان یا استاندارد ASME برای مخازن) مراجعه کرد. در مرحله بعد، باید موجودیط ابعاد استاندارد کارخانه‌های داخلی را بررسی نمود تا ضخامت انتخابی در بازار کمیاب نباشد. مشاوره مستقیم با کارشناسان فنی فولاد شاهان پیش از خرید نیز بهترین راهکار برای تطبیق نیاز فنی با به‌صرفه‌ترین گزینه موجود در بازار است.
سریع‌ترین و دقیق‌ترین روش، ضرب کردن طول (به متر) در عرض (به متر) در ضخامت واقعی ورق (به میلی‌متر) و ضرب حاصل آن در عدد ۷.۸۵ (چگالی فولاد) است. همچنین می‌توانید از جداول وزنی استاندارد کارخانه‌های فولاد مبارکه و کاویان که در همین مقاله درج شده است استفاده نمایید.
جدول استاندارد ورق‌های فلزی مرجعی فنی است که مشخصات شیمیایی، خواص مکانیکی (تنش تسلیم و استحکام کششی) و تلرانس‌های ابعادی هر ورق را مشخص می‌کند. مهم‌ترین این جداول شامل استاندارد DIN 17100 و EN 10025 برای ورق‌های سیاه ساختمانی (ST37 تا ST52)، استاندارد DIN 1623 برای ورق‌های روغنی (ST12 تا ST14)، استاندارد ASTM A653 برای ورق گالوانیزه و استاندارد ASTM A240 برای ورق‌های استنلس استیل هستند.
بله؛ در فرآیند گالوانیزاسیون گرم، پس از غوطه‌ور شدن ورق فولادی در وان مذاب روی، لایه‌ای محافظ از فلز روی به ضخامت حدود ۷ تا ۴۰ میکرون (بسته به گرید کوتینگ از ۱۰۰ تا ۲۷۵ گرم بر متر مربع) به هر دو سطح ورق اضافه می‌شود که ضخامت نهایی و وزن ورق گالوانیزه را نسبت به ورق روغنی پایه به مقدار جزئی افزایش می‌دهد.
درپوش دیوار یا فلاشینگ (Flashing)، مقطعی خم‌کاری شده از ورق‌های فلزی است که بر روی لبه بالایی دیوارهای جان‌پناه، پشت‌بام و قرنیزها نصب می‌شود تا از نفوذ باران و برف به داخل سازه و تخریب نمای ساختمان جلوگیری کند. برای ساخت فلاشینگ و درپوش دیوار معمولاً از ورق سیاه، ورق گالوانیزه یا ورق رنگی با ضخامت ۰.۵۰ تا ۲ میلی‌متر (بسته به عرض دیوار و شرایط جوی منطقه) استفاده می‌شود.
سقف اینتل دک (Intel Deck) یک سیستم پیشرفته سقف مجوف دال بتنی دوطرفه است که در آن از قالب‌های ماندگار برای حذف بتن غیرسازه‌ای و کاهش وزن سقف استفاده می‌شود. در بخش‌هایی از اتصالات، فلاشینگ‌های پیرامونی و تقویت‌کننده‌های اجرایی این سیستم‌های سقفی و اسکلت‌های فلزی مرتبط با آن، ورق‌های فولادی و گالوانیزه در ضخامت‌های استاندارد ساختمانی به کار گرفته می‌شوند.
سقف کوبیاکس (Cobiax) نوعی سقف دال مجوف دوطرفه است که در آن گوی‌های پلاستیکی بازیافتی درون قفسه‌های میلگردی و نگهدارنده‌های فلزی در دل سقف قرار می‌گیرند تا بار مرده ساختمان کاهش یابد. در سازه‌های اسکلت فلزی که از سقف کوبیاکس یا عرشه فولادی (متال دک) بهره می‌برند، انتخاب صحیح ضخامت ورق‌های گالوانیزه (معمولاً ۰.۸ تا ۱.۲ میلی‌متر برای عرشه فولادی) و ورق‌های سیاه ضخیم (برای تیرورق‌ها و اتصالات ستون‌ها) نقش تعیین‌کننده‌ای در ایستایی سقف دارد.
مجموعه فولاد شاهان به عنوان یکی از معتبرترین مراکز تامین و عرضه مستقیم انواع ورق‌های فولادی در کشور، تمامی ضخامت‌های ورق سیاه، روغنی، گالوانیزه، اسیدشویی، آجدار، رنگی و استیل تولید کارخانه‌های برتر داخلی و برندهای وارداتی را با تضمین کیفیت و قیمت رقابتی تامین می‌کند. شما می‌توانید جهت دریافت مشاوره فنی رایگان و استعلام موجودی لحظه‌ای، با کارشناسان فروش فولاد شاهان در تماس باشید.
نظرتان راجع به این نوشته

شاید این نوشته نیز مورد علاقه شما باشد

دیدگاه کاربران در رابطه با
جدول ضخامت ورق آهنی | راهنمای کامل ابعاد انواع ورق فولادی در بازار
محصولات فولاد شاهان
بستنباز کردن